A navalla de occam

Estamos ben jodidos

2008-12-31T01:18:00.000-08:00

Podedes ler hoxe na voz o que onte escoitei arrepiado na radio:

"Villarino invoca la ayuda del Apóstol para tomar «as mellores decisións» frente a la crisis económica"

Pois digo eu que estamos ben, pero que ben jodidos se esta é a axuda que procuran as nosas institucións.

É increible que teñamos ainda que estar a ver este tipo de imaxes e escoitar estas parvadas.

orgasmo global

2008-12-18T13:12:00.000-08:00

Invítovos a participar na terceira edición do orgasmo global que vaise celebrar mundialmente o vindeiro domingo. O evento ten tres boas, moi boas, motivacións: a Paz, a xustiza social e de xénero e o quencemento global.

Alén do tremendamente divertido que vai resultar o asunto, o orgasmo global ten un transfondo científico tan profundo coma controvertido. Tratáse do proxecto da Universidade de Pincenton da Conciencia Global que plantexa a hipótese de que os campos que xeran as conciencias individuáis poden iteractuar e, se son quen de poñerse dacordo e focalizar nalgo as inquedanzas, ter unha repercusión física sobre o mundo.

A cuestion é polémica porque ten que ver cos fenómenos paranormáis, a telequinesia e outras herbas raras, pero o certo é que os tipos do proxecto teñen unha chea de terbellos espallados para medir estados globales de conciencia. Os terbellos son uns dispositivos electrónicos que xeneran números aleatorios. A probabilidad deles rexistrase en continuo. Ao parecer existen evidencias empíricas de que ante determinados feitos de alcance e impacto global -coma o atentado das torres xemelgas ou un orgasmo global- esa probabilidade altérase dun xeito non predecible estatísticamente. Tal anomalía din que é debida a conxunción de milleiros de mentes pensando unísonamente sobre o feito.

Sexa coma for, que ninguén me chame o domingo as 12 da mañán porque non vou poder
atendelo. Estarei a participar nun experimento científico de gran en-verga-dura.

Bruselas

2008-12-02T23:53:00.001-08:00

Case que vinte anos despois, onte o azar fixo reencontrarme con Xavier Vázquez Álvarez ( Xavier Queipo )nunha mesa dun restaurante de Bruselas. Alí estaba tamén Xavier Alcalá e outros expatriados nestas terras.

Pasámolo ben e lembramos vellas, vellísimas batallas

Aguardente de froitos do bosque

2008-11-30T14:28:00.000-08:00

Mani

2008-11-25T14:21:00.000-08:00

Os colegas da bici convídannos a participar nesta mani. Unha boa oportunidade para sair cos cativos e reivindicar algo tan sinxelo que ata da vergonza ter que pedilo: Un lugar para sair ca bici sen arriscar a vida.

O pesadelo de Darwin

2008-11-23T14:58:00.000-08:00

Hoxe fumos a ver este documental tan expléndido como crú. Podedelo ver eiquí e ler unas reseñas interesantes neste enlace e tamén neste outro.

Dende logo non é un documental máis sobre as miserias de África: a sinceridade ca que falan os entrevistados, os primeiros planos, a falla de banda sonora, e a propia montaxe conforman unha historia sólida e sorprendente.

É un film que, eu polo menos, non vou poder esquecer.

O blogomundo é un pano

2008-11-20T10:23:00.000-08:00

Onte a miña muller atopou este blog: unamiradaalariadevigo.blogspot.com feito por unha vella amiga. Alí atopei a Trebi que adoita visitar como eu os blogs de Lula e de Arumes.

Escribo este post porque lle prometín unha pista

g.t.v.

2008-11-19T15:23:00.000-08:00

-Ao final do recreo tívenlle que dicir a Sofía: g.t.v.

-Cómo dis ? Qué foi o que lle dixeches a túa amiga?

-g.t.v. Papi, pero non sabes o qué é?: Governa a Túa Vida.

***

Isto é o que verdadeiramente me fai vello. Xa non falamos a mesma linguaxe.

Plenitude

2008-11-09T14:17:00.000-08:00

Hoxe estivemos miña filla e máis eu apañando érbedos polo monte. Despois fumos o cine e emocionámonos con Derzu Uzala.

Pódese pedir máis para un domingo?

Fania All Star, e guerra

2008-10-31T13:58:00.000-07:00

Gracias a que os condensadores electrolíticos de tántalo teñen gran capacidade por unidade de volumen e baixa impedancia electrica a altas frecuencias pódense usar en dispositivos miniaturizados. Elo permíteme estar a ollar e escoitar no meu iPod o vídeo de La Fania que vedes aquí.

****

Tal día coma onte de 1974, Foreman e Mohamed Ali enfrontáronse nunha histórica pelexa en Kinshasa no daquela Zaire de Mobutu. Aproveitando o evento Fania All Stars deron un concerto inesquecible no estadio Statu Hai da capital congoleña ante un público de preto de 80.000 persoas.

Pola nómina da Fania, chegaron a pasar:

Héctor Lavoe (voz); Cheo Feliciano (voz y maracas); Ismael Miranda (voz y maracas); Adalberto Santiago (voz); Pete "El Conde" Rodríguez (voz, güiro); Santos Colón (voz); Bobby Cruz (voz); Ismael Quintana (voz); Celia Cruz (voz); Ismael Rivera (voz); Justo Betancourt (voz); Rubén Blades (voz); Hector Zarzuela (trompeta); Roberto Rodríguez (trompeta); Larry Spencer (trompeta); Wilfrido Vargas (trompeta); Barry Rodgers (trombón); Reinaldo Jorge (trombón); Willie Colón (voz y trombón); Larry Harlow (piano); Ricardo Ray (piano); Papo Lucca (piano); Eddie Palmieri (piano); Ray Barreto (congas); Mongo Santamaría (congas); Eddy Montalvo (congas); Willy Romero (congas); "Dandy"Johny Rodriguez jr. (congas)(Tipica 73); Milton Cardona (congas); Orestes Vilató (timbales); Nicky Marrero (timbales); Roberto Roena (bongós); Bobby Valentín (bajo); Salvador Cuevas (bajo); Pupy Legarreta (violín); Alfredo de la Fé (violín); Yomo Toro (Cuatro, Tres y Guitarra); Johnny Pacheco (flauta y director musical); Tito Puente (timbales, batería); Joe Bataan; José 'Monguito' Santamaria (primera voz del grupo en 1964 y piano); Louie Ramirez (vibráfono); Jimmy Sabater; Luis Alberto "Toto" Rivero de Venezuela; ;

***

Onte o Congo volveu a ser noticia, esta vez -outra vez- pola guerra. De novo, o control do coltán parace estar por detrás de toda ista barbarie. O ordenador co que escribo, a teléfono co que estou a falar, toda a electrónica que consumimos no primeiro mundo depende do tantalio que está no coltán.

O Congo ten, na rexión dos Grandes Lagos, o 80% do coltán do mundo e o 100% das causas da nosas vergoñas de sociedade rica.

Qué todas as pelexas no Congo sexan as de Foreman e Alí!!!!!

French frites

2008-10-30T12:33:00.000-07:00

O día 11 de septembro de 2001 mentras o mundo contemplaba estupefacto o primeiro atentado terrorista en directo da historia, lonxe de Nova Iorque, en Upsala, os suecos Rosén e Hellenäs non daban crédito o que estaba a ver no ecrán do ordenador acopado ao HPLC-MS-MS: O sinal dun inesperado pico estaba a saturar a resposta do detector. Era acrilamida, estaba presente en cantidades fabulosas nunhas mostras de patacas fritidas.

Nos meses seguintes analizáronse moitos máis alimentos e en todos aparecía acrilamida, especialmente nos sometidos a algún xeito de tratamento térmico. O 24 de abril de 2002 en conferencia de prensa en Suecia presentáronse publicamente os resultados.

A acrilamida é un potente e coñecido canceríxeno da industria química. Qué facía nos alimentos? Quen puxo acrilamida nos alimentos?, foron os terroristas coma fixeron co antrax? As alarmas de todo o mundo disparáronse ...

Dispararonse??

Dous día despois El Mundo facíase eco doutra inquietante noticia: "El Congreso ha decidido arropar la campaña pro-abstinencia sexual del presidente Bush y destinar 50 millones de dólares (56 millones de euros) a promover la castidad en los institutos". Pola súa banda, El País non recolleu noticia algunha nese día nin o seguinte, nin o mes que lle seguiu sobre a acrilamida. Foi necesario esparar ata o primeiro de outubro para atopar esta noticia: "Hallada la reacción química que produce la acrilamida en las frituras".

Contrariamente ao que adoita a acontecer, en poucos meses os científicos foran quen de resolver o problema. Resulta que levabamos milleiros de anos convivindo con esta molécula, aproximadamente dende que aprendimos a cociñar os alimentos.

Por qué daquela non houbo crise alimentaria como sucedeu cas vacas tolas? Onde andaban os periodistas daquela?

Bumerán

2008-10-26T14:08:00.000-07:00

Hoxe estivemos a dar unha entretidísima volta en bici polos montes da Groba. A miña filla estívome a contar cómo se empregaba en Australia o bumerán para a caza. O certo é que non é un invento australiano, nin sequera teñen a exclusiva -coma os canguros- por mor da insularidade. Tampoco é verdade que sempre volten a mao do lanzador. Este primitivo pauciño, en sus diversas formas, coñécese en prácticamente todalas culturas e dende hai anos é un deporte que conta cunha morea de fanáticos que inventan, fabrican e compiten cos seus terbellos. En España existe una asociación http://www.boomeralia.org/ que foi de donde tirei a foto.

Levo pateando a Groba dende neno. Gosto dela como é e como está. Por iso solidarízome e únome dende este blog cos esforzos que o meu amigo Xoxé Lois (http://www.sosgroba.blogspot.com/) e outros coma él están a facer para que non mude e para que a miña filla chegue a miña idade disfrutándola coma hoxe.

Aproveito para recomendar que si tedes ocasión non vos perdades a visista guiada que fai Xoxé Lois Vilar os petroglifos do Outeiro dos Lameiros

Ollos azuis coma o xeo

2008-10-17T16:54:00.000-07:00

No San Rafael o xeo era azul. Moi, moi azul.

O vídeo o fixen eu, e na realidade era máis azul. Un azul engaiolante de miles de anos. Só cando pasa tanto tempo se acada un azul tan intenso, porque só canda pasa tanto tempo se consigue que fique compactado sen prácticamente burbullas de ar para que a luz no se reflexe e poida penetrar na masa. Pero non todas as lonxitudes de onda o fan na mesma profundidade. O azul ten máis enerxía e penetra máis por iso vemos esta cor.

Pero non é azul turquesa, nin azul ceo. É diferente, é azul xeo.

As formas caprichosas dos témpanos eran auténticas esculturas. Semellaba as veces que alguén, humano claro, pasara por alí para deixalas efímeramente esculpidas para nos.

Para moitos e moitas as persoas loiras de ollos azuis de formas esculturáis resúltanlles fascinantemente atractivas, máis ainda que o glaciar. E tamén coma o glaciar débese o que pasou hai miles de anos, din que uns 10.000, cando unha persoa sufriu unha mutación no xen HERC2, produciu menos melanina e tivo os primeiros ollos azuis. Desta persoa descenden todos os actuáis ollos azuis.

Ojos azules tenía

la niña que me engañó

ojos de color de cielo

¡mira tú si fue traición!

Os que non son primeiro Mundo

2008-10-15T14:49:00.000-07:00

Na Miña estadía en Chile tiven oportunidade de coñecer ao Intendente da Rexión de Valparaiso (o da foto), que ven a ser, salvando as distancias, coma o Touriño de alá. Estivo a falar brevemente nun discurso público -pero extensamente na cea posterior- do engano que está a supor para os paises que non son o primeiro mundo as doctrinas e recetas que dende hai décadas venlles recomendando o FMI ou o Banco Mundial. Antonte Lula coincidía nesta tese, a pesares das distancias ideolóxicas e de tradición de relación co norte destes dous países.

Algo se está a cociñar en América Latina. E pode que o vexamos pronto.

Dende o fin do mundo

2008-10-11T17:41:00.000-07:00

Hoxe estiven no lugar máis austral no que nunca estivera. As emocións e sensacións que vivín hoxe foron de tal potencia que me decidín a voltar a este abandoado blog para deixalas na memoria da escrita.

Hoxe estiven nunha rexión onde non hay seres humanos en moitos, moitísimos kilómetros cadrados. Hoxe estiven a respirar o ar de máis de 30.000 anos de antigüidade que acubillaba no seu seo o azuísimo xeo do glaciar San Rafael. Hoxe xogamos cunha foca leopardo dende a zodiac e tivemos que fuxir liscando con medo dun desprendemento dun iceberg.

Hoxe foi un día emocionante e a natureza deixoume sen fala. Agora teño que asimilar o vivido

Morreu A

2008-05-30T12:19:00.000-07:00

Onte morreu A. Foise paseniño. Tiña 11 anos vividos con ledicia. Fica o seu sorriso. Non podo dicir máis

morte dun alpinista

2008-05-23T15:04:00.000-07:00

Levo saindo ao monte dende moi cativo. Durante un tempo tiven devaneos ca montaña e sempre me sentín engaiolado por este deporte e sobre todo polos alpinistas. Xa de neno ollaba absorto a telefunken de branco e negro cando Pérez de Tudela narraba as súas aventuras.

Hai tempo que non me emocionaba tanto unha crónica como a que ven na edición de El País de hoxe. Na cara sul do Anapurna que vedes na foto fica neste momento o corpo de Iñaki.

Qué é o que lles impulsa a deixar ata a vida por acadar o cumio? Non podo imaxinar como ten que ser de fabulosa a intensidade do pracer, o torrente de endorfinas que se deben liberar cando eses alpinistas chegan a sua meta, como para compensar o risco certo de morrrer por elo.

modelización estocástica

2008-05-19T16:00:00.000-07:00

Hai xa moito tempo que aproveito situacións cotidiás para observar as persoas.

Tento imaxinar a partires das pequenas pistas que proporciona o seu aspecto, a súa vestimenta, o que mercan no super, o que leen mentras agardan o turno, os pequenos retazos que escoito das súas conversas cómo será a súa vida.

Pregúntome se serán felices, de qué se sentirán satisfeitos, qué é o que agardan da sua vida, qué será o que lles move a continuar, e inevitablemente me vexo facendo paralelismos entre as súas existencias imaxinadas ca miña propia e real.

Máis non fago nunca comparacións materiais -iso non me interesa- senon comportamentos vitais.

Gostaría de poder saber si o que imaxino é certo.

Algúns biólogos, sociólogos e economistas fan o mesmo ca min con fins más prácticos mediante modelización estocástica

Vigo

2008-05-12T09:06:00.001-07:00

Fermoso edificio en primeira liña da praia de Boa Viagem. E doutro lado da rúa a seguinte advertencia (referirase aos promotores inmobiliarios vigueses?)

Mal de ollo

2008-05-11T14:33:00.000-07:00

Xa hai que ter mala hostia. Porque desfacer ainda, pero facer... e ademáis gratis, polo pracer mesmo de facelo.

Mi madriña como anda a bruxería

Brasil 2

2008-05-09T03:35:00.000-07:00

Onte acribilláronme os mosquitos durante a cea.

Levan dende hai un tempo por estes lares cunha epidemia de dengue. O dengue é unha enfermidade tropical que ten unha modalidade feble con febre e diarrea e outra que pode ser mortal que cursa con hemarraxias. A loita contra a enfermidade é doada. So hai que evitar a picadura do mosquito transmisor e para eso hai que evitar a aprodecemento dos charcos e augas estancadas.

Din que en Río, onde ao parecer xa van por máis dun centenar de mortes, a delincuencia organizada nalgúns barrios favelistas é responsable da alta prevalencia da enfermidade. Ao parecer non entra a policia nesas rúas, mais tampoco os servizos de limpeza e eliminación de pragas, e con elo o mosquito segue a medrar nas charcas noxentas das ruas.

O contraste ven unha vez máis por boca do ministro de educación: Brasil representa xa o 2% da producción científica mundiual. Esto é unha cifra fabulosa que segue a medrar. Polo de agora o CAPES, a axencia encargada da formación de investigadores, deixa bolsas de 2000€ ao mes para extraxeiros postdoctorais sen cubrir, máis estou certo que isto vai mudar e nese momento ollareremos os resultados desa política de atracción de cerebros.

A vida cultural e, en particular, as expresións artísticas musicais e plásticas son activísimas. Antonte estiven nun concerto de Ney Matogrosso, un performer cantante que se distinguiu no pasado pola loita contra a dictadura. A sala con capacidade para máis de 3000 almas estaba a rebosar e iso que as entradas non eran baratas (entre 15 e 50 euros). A xente participou do espectáculo e a saida comentaban animadamente os pasados e próximos concertos da Sangalo, a Mercury cun coñecemento que fala da enorme participación e base social que teñen estos eventos.

brasil

2008-05-07T07:45:00.000-07:00

Levo uns días neste país, e cada un deles é unha sorpresa maior. O primeiro que chama a atención é a sua inmensidade en todolos sensos. O luns estivemos co ministro de educación e apresentounos un plan co que van a incrementar en 16.000 os doutores nos vindeiros dous anos. E como isto calqueira cousa das que se está a falar aquí nestes días: biodiversidade, producción de alimentos, estudantes universitarios. Todas as cifras aquí son enormes.

Onte a noite aconteceu algo absolutamente cotidiano no Brasil. Fumos convidados a cear a casa dun amigo. Vive nun edificio amurallado cun sistema electrónico que avisa se alguen chimpa o muro a un garda de seguridade que se atopa nunha garita fortificada na entrada da finca. O taxista mostrouse reticente a ir a buscarnos para voltar ao hotel porque pasaban das 12 da noite, e na viaxe de volta non parou en nigún semáforo ainda que estiveran en vermello.

Neste país, todo e grande. O medo tamén.

cancro infantil

2008-04-26T02:06:00.000-07:00

Aindaque a incidencia de cancro infantil está a medrar nos países desenvolvidos, especialmente en Europa nos últimos anos, máis medra a probabilidade de supervivencia dos nenos diagnosticados.

Incidencia, probabilidade son verbas que nos fan albiscar esperanzas cando lle pos ollos e cara a esa enfermidade.

***********************

A. é un neno extraordinario. O é dende antes de nacer cando estivo a piques de ser abortado e o é agora pola súa intelixenia e bondade. A. vai un curso adiantado pero mesmo podería ir dous. A. vai facer 12 anos en xuño. E abofé que vaino celebrar porque a pesares de estar loitando contra un linfoma segue a ser un neno alegre e sorrinte.

Onte foino buscar o seu pai a Madrid. Seica o tratamento -din que o derradeiro- non está a dar os resultados que agardaban.

Eu non teño forzas para chamar a súa casa e libero a anguria con este post neste blog que amorecía dende hai un mes por mor do traballo.

Qué pouco valor ten todo cando te efrontas con algo así.

Ánimo A. forza, moita forza.

puntualidade

2008-03-24T10:27:00.000-07:00

Teñen aquí en Holanda unha páxina web que planifica rutas en transporte público. Ainda sen saber dutch podes facerte rápidamente ao programa. Por exemplo si quero ir dende a miña casa ao aeroporto métolle a miña dirección e dun clik presentame todalas posibles combinacións.

Por exemplo: saia as 9,35 da casa, camiñe 7 minutos ata a parada da rua Arboretum. As 9,45 colla o bus da liña 88 ata a estación de tren, onde chegará as 10,12. Colla o tren das 10,17 no peirado 3 dirección Den Heger e descenda as 10,50 en Utrech no peirado 5. Cambie o peirado 7 e colla o tren das 10,55 a Schiphol, onde chegará as 11,20 ao peirado 3. Saia da estación e camiñe 3 minutos o ata o aeroporto.

O sorprendente non éo grado de detalle das explicacións. O que verdadeiramente te deixa pampo é que clavan os tempos. Todo funciona exactamente como di o programa. Todo está perfectamente combinado, sincronizado e puntualizado. Nin un minuto más nin un menos.

Qué país, mi má!!!! Eu nunca imaxinara unha cousa así. Un día fxen 5 transbordos de bus a tren a bus e a tren e mallaron os horarios previstos. Talmente parece máxia.

Lémbrome do omnibus aquel que me levaba de estudante a Compostela. Chovía dentro e os venres sembra ia ateigado de rapazada. Nunha ocasión chemos o sábado pola mañán, pois averiouse na ponte de Arcade e alí quedamos 8 horas pendurados ata que o amañaron.

Entradas

2008-03-20T15:26:00.000-07:00

Cando neno o difícil era sair das cidades que atravesábamos camiño do destino nas vacacións. Era difícil porque a nacional pasaba mesmo polo medio da vila e alí sempre había atasco.

Hoxendía o difícil e entrar nas vilas. Protexidas por unha coraza de cinturóns, circunvalacións, circunvolucións e mesmo circuncisións é prácticamente imposible chegar dunha atacada o centro da cidade. Hoxe pasamos por diante de dúas importantes: Amberes e Breda, pera xa nin tentamos entrar por mor do tempo que deberíamos empregar.

Os polígonos industriais protexen eficazmente os centros históricos e un sempre ten a sensación de que colleu xusto a saida da autoestrada anterior ou posterior a correta. Como non te podes parar a preguntar tes que dispor de Tom-tom ou estás perdido.

Hoxe Breda, por exemplo, está tan aillada para o turista como cando se rendíu o asedio de Spinola.

Eleccións, celíacos e vacacións

2008-03-14T10:51:00.000-07:00

Estiven ensarillado entre o traballo que tiña acumulado, a resaca electoral e os preparativos das merecidísimas vacacións. Do primeiro xa nin falar porque medra como cogumelos en outono e non me dou posto ao día. De feito xa renuncio a esa satisfacción de recrearme na perfección dos pequenos detalles cando xa ves o groso do traballo rematado. Agora a prioridade é facer que baixe a pila de papéis de enriba da mesa.

Do segundo estoume rindo como espectador do cristo que teñen montado co pobre Mariano. Ben se ve que, en política, gastan perdigón lobero e a comprensión (ou compasión) non son costumes as que estean afeitos os protagonistas.

Ao cabo, os preparativos das vacacións convertiuse nun auténtico traballo. Chegar a un consenso ca familia sobre o destino non é doado, pero unha vez postos de acordo, atopar unha boa oferta de avión, hotel é tarefa case imposible. Este ano finalmente marchamos a Holanda.

Pero dicía que quería falar dos celíacos. Estes días de todalas noticias que lin a que máis me impresionou foi o anuncio do Papa que ven de negar a posibilidade de que este colectivo poda comulgar con ostias feitas con fariña de millo. Nun alarde de coñecemento de tecnoloxía da panificación sagrada afirmou que o non teren gluten non son apropiadas para a consagración.

Non deu moitas explicacións pero supoño que ha de ser que os dominios ricos en histidina da fracción de glutelinas das proteínas do trigo ten afinidade especícica pola rexión máis hidrofóbica de dios que é a situada no trianguliño que ten enriba da testa

Risa, blogoencontros e asasinos

2008-03-08T16:09:00.000-08:00

As últimas descubertas están a dicir que a risa xa non é patrimonio exclusivo humán. Seica os cans e mesmo as ratas son capaces de rir, ou alomenos de estimular o seu sistema límbico do mesmo xeito que o facemos nos co noso cando botamos gargalladas. A risa espontánea e sinceira ten utilidade fisiolóxica e social: permite liberar tensións e empatizar con outros semellantes. A risa artificial e forzada, gobernada por outras áreas cerebrais non ten tales propiedades. Estímase que os nenos rin por riba das 300 veces ao día, mentras que, pola contra os adultos chegamos con dificultade as 100.

O pasádo mércores nas birras e posterior cea con distinguidos blogueiros que se asoman por esta páxina (Arumes, Ana Bande, Lula) e xente das letras (Pablo, Virginia, Inma) por mor da visita de Ruibal, rimos moito. Foi francamente divertido coñecer a ese grupo de persoas tan interesantes e con tanto sentido do humor.

Eu esperaba que o sorriso non se me ía borrar da cara ata ben pasada a resaca electoral, pois estu certo de que mañá imos obter un bo resultado, pero o atentado de onte evaporou toda a alegría que tiña acumulada da semana.

Non concibo que os asasinos podan rir coma nos. Non os podo imaxinar distendidos ca sua familia, fillos ou amigos en torno a unha mesa pasando unha divertida noite. Eles non poden ser coma nos. Non son coma nos.

O BNG, a I+D+i e o matrimonio gay

2008-03-02T02:58:00.000-08:00

Quedábame pendente do post anterior facer un pequeno comentario da política de I+D+i do BNG. O Bloque sí que a ten e é a que está a desenvolver en Galicia a Consellería de industria co plan INCITE. Incite é un plan coidadosamente elaborado a partires dunha análise realista da situación galega e co obxetivo de acadar un salto cualitativo to sistema de ciencia-tecnoloxía-empresa no país. Son salientables algunhas actuacións coma o acadamento dun importante anaco dos recursos do Fondo Tecnolóxico (máis de 400 millón de euros só para Galicia) e o plan de recursos humans.

Lóxicamente, o non teren opcións de governo, o programa do Bloque que presentan nestas elección é máis cativo e básicamente seguidista do plan do MEC.

Pero como a campaña está a ser un verdadeiro coñazo, cambio de tema e adxunto unha foto que tirei esta semán no parque de San Lázaro de Ourense. Pódese apreciar que o matrimonio homosexual xa é un elemento de márketing maila que lle pese o PP. Nesta tenda de noivos os donos tentan de atraer os clientes cunha imaxe moi sensual de dúas lesbianas que se imaxina un celebrando a lúa de mel.

Pero tamén pode que non sexa tan casual que esta campaña publicitaria se celebre en Ourense, xa que en esta cidade a base social parece máis tolerante con este tema e mesmo as forzas máis homófobas non parecen estar no PP se se xulga o pasado naquel concello e a composición das listas electorais nestas eleccións

O debate e a I+D

2008-02-25T15:52:00.000-08:00

Acaba de rematar o Debate. Sorprendéume que por primeira vez os dous partidos pactaron un bloque (o derradeiro) para falar, en outros temas, de política científica. Zapatero presentou os logros acadados en estos catro anos que resultaban máis indiscubles cando os comparaba co feito -nada- durante o governo de Aznar. Rajoy non dixo nin res. Sencillamente non falou de política científica.

A cuestión é por que non Rajoy non fixo nin críticas nin propostas neste tema. É que o PP non ten política científica? A resposta é NON. Se alguén ten a paciencia de vistar a web do PP non vai atopar nada neste ámbito no programa electoral que teñen alí colgado.

O PSOE, polo contrario dispón dun amplo documento excelentemente artellado e con obxetivos ambiciosos, ainda que realistas. O máis salientable deles é a de acadar a transición tecnolóxica da sociedade española dende unha sociedade industrial laboral a outra baseada no coñecemento máis xeradora de riqueza.

Para elo hai algunhas propostas moi concretas: 2,2% del PIB en I+D no 2011 o incorporar 50.000 novas persoas o sistema de ciencia nos próximos 5 anos.

Noutro post falarei da política científica do BNG, que sí que a ten.

Ilusión

2008-02-23T11:33:00.000-08:00

Estiven toda a semana aterafado e hoxe estoume recuperando amodo de todo o cansancio acumulado.

Cómo facerlle comprender a un neno que tenta de contaxiarnos o seu entusiasmo no xogo que non temos folgos abondo? Rebosan tanta enerxía que non conciben que os demáis as teñamos xustas.

Pero, ao cabo, a vontade sí se contaxia fácil de esa forza vital infantil, e pedíndolle o corpo un sacrificio máis, aceitamos o xogo

Centros comerciais

2008-02-16T04:30:00.001-08:00

Onte falamos diante dunhas birras do Centro Comercial A Laxe que ven de abrir a carón no peirao de trasatlánticos de Vigo e hai uns días Ruibal e Zerovacas falaban do de O Bolhao.

Este tipo de establecimentos seguen a xurdir coma cogumelos en outono. O mercado non parece saturarse. Pero o que máis me asombra é que están a configurar unha nova forma de uso do tempo de lecer. Por iso non me extrana que lles chamen centros de ocio.

Seica na apretura do da Laxe o outro día había unha morea de xentes que esgotaban cantos artículos lles puñan diante. Pasado o primeiro susto os cidadáns seguen a acudir a "dar unha volta" a "pasar o rato e ver o que hai" e "a ver si atopamos algo". Algo? Cómo algo? Pois sí, vale calqueira cousa, a cuestión e que dar un paseo cuberto e aloumiñado polo aire acondicionado e o barullo da xente, semella máis interesante que andar a beira do mar aspirando a brisa mariña co rumor das ondas.

Eu non soporto os centros comerciáis e só os vistito cando xa non queda máis remedio. Xúrovos que me angustio moitísimo ao poco de estar dentro e vólveme irritable, vamos que que poño de mala hostia.

Por certo, na foto podedes apreciar en que quedou o tradicional miradoiro da Pedra

Comunicación e neuronas

2008-02-12T13:23:00.001-08:00

Hoxe fun dobremente afortunado xa que coñecin persoalmente a Chechu Pérez e me agasallou cun exemplar quentiño, recén saido do forno, da derradeira edición do seu anuario Creatividade Galega que vai ser presentado o próximo venres en Compostela. Creatividade Galega 2007 segundo os seus autores é unha escolma dos "traballos máis creativos de 70 empresas de deseño e comunicación de Galicia, aos que se engaden propostas feitas por estudantes de escolas de deseño e das facultades de Comunicación e Belas Artes da Universidade de Vigo"

Prologada moi acaidamente por Xosé Lois (Carrabouxo) e tamén, como non, polo Conselleiro de Industria (que para iso paga) trátase dunha coidadísima edición con imaxes de altísima calidade fotográfica e artística.

O libro foi a excusa perfecta para falar de vagar sobre os novos e os vellos deseñadores, Falamos, claro está, de Díaz Pardo, pero tamén de Manolo Janeiro, de Ledo e de outros que, de tan novos que son, nin oira falar deles. Tamén falamos do papel da comunicación e o valor de produtos tan intanxibles coma as ideas que inspiran unha imaxe corporativa o o deseño dunha etiqueta.

O viño e a súa metafísica é un bo exemplo do que quero falar. Teño que recoñecer que normalmente cando vou mercar unha nova botella de viño busco o resultado máis axeitado de combinar tres variabeis: orixe, precio, etiqueta. Un bo deseño na etiqueta resúltame tremendamente determinante na escolla, xa que non teño máis criterios para coñecer cómo será o contenido nin modo de sabelo. A etiqueta evócame expectativas das emocións que podo agardar cando o probe. Dalgún xeito a etiqueta é quen de contaxiarme a emoción que vou experimentar. E por eso escollo esa botella e non a de o lado.

Os teóricos da intelixencia emocional como Daniel Goleman tamén falan deste contaxio emocional na relación entre individuos e sosteñen que a base somática delo son as neuronas espello responsables de que unha persoa adopte os sentimentos da outra.

As neuronas espello son extremadamente interesantes xa que teñen a propiedade de activarse nun individuo as correspondentes a actividade que está a executar outro conxénere o que o primeiro está a observar.

É fácil imaxinar todalas hipótesis sobre a función destas neuronas que derivan de tal propiedade: seica están relacionadas ca empatía, co poñerse no lugar do outro, ca evolución e aprendizaxe da linguaxe...

Eu estou convencido que cando saibamos máis de cómo funcionan estas neuronas e de cómo modular químicamente a sua actividade vai ser moito más doado diseñar campañas de publicidade e comunicación para chegar e ser efectivos diante da poboación diana.

Daquela os creativos van ter que estudar moita neuroquímica.

Xa estou de volta

2008-02-11T16:41:00.000-08:00

E veño con maís enerxía ca nunca. Ainda non sei canto me durará. Pero teño ganas de falar das eleccións, dos bascos e Batasuna, dos obispos, da bolsa, da burbulla inmobiliaria, de Craig Venter, do aborto (eu tamén abortei), da violencia de xénero, da reprobación de Caballero, dos 400 euros, da galiza cunilingüe, de Gasol, dos tiburones do circo...

A ver si teño tempo.

Como sei que van preguntar: O da foto son eu disfrazado de rapaz novo este antroido

Non dou feito

2008-01-31T12:05:00.000-08:00

Ando estes días que non dou feito... e ainda non preparei o entroido!!!!

DE LIBROS E BLOGS

2008-01-23T15:15:00.000-08:00

Hoxe mergulleime, por recomendación dun bo amigo, nun acto público e cultureta consistente nunha mesa redonda titulada "Os libos de mañá. Novas tecnoloxías e novas linguaxes". Falaron do futuro dos libros impresos en papel, dos dispositivos electrónicos que poden estar chamados a sustituilos, pero sobre todo falaron de creación literaria e blogs. Nomeadamente, ainda que non exclusivamente, dos que visitan éste.

Foi un acto entretido, máis un pouco encorsetado, pode que porque o formato de mesa redonda fora da tele non da máis que para microconferencias de cada un dos poñentes e non chega a establecerse un verdadeiro debate. Concordei con case todo o que se dixo, especialmente por María Yañez que fixo un discurso formalmente moito máis espontáneo e cun punto iconoclasta e provocador especialmente cando facía testemuña persoal afirmando que unha parte da sua biblioteca non superaría a próxima mudanza de vivenda. Pero, sobre todo, chamoume particularmente a atención a postura especialmente conservadora e reticente o soporte dixital da literatura sostida por Francisco Castro máis ainda cando ao parecer vai ocupar nunha editorial responsabilidades nese tema.

Entre os asistentes moitas caras coñecidas (singularmente estiradas) dunha parte do mundiño cultural vigués (tamén singularmente pequeno en proporción ca dimensión da vila). E ausencia absoluta da outra parte dese mundiño cultural máis vencellado a ciencia e a tecnoloxía. Un baleiro máis chamativo tratándose o tema que se trataba e habendo nesta cidade figuras sobranceiras na academia e na industria no eido das novas tecnoloxías.

Eu me mollo: O libro impreso vai ser un obxeto de agasallo que ficará reservado para edicións de luxo. Para leer: nada, pero para escoitar probablemente audiolibros. Os que teñan ipod e os probaran xa pode que me dean a razón

Sor Citroen era millor que Streiff

2008-01-18T02:39:00.000-08:00

Malas novas para Vigo. Onte viu o presidente da compañía a por en escea o lanzamento dun novo modelo que fabricarase en exclusiva na factoría de Vigo. Todo parecía preparado para asistir a unha feliz xornada con periodistas de medio mundo e loas a increible productividade da planta.

Pero os peores vaticinios feitos tras a marcha de Riera anunciáronse tamén onte. Streiff falou de reducción de plantilla. Eso sí, dixo que moitos menos que os 6000 de Francia: Fraco consuelo de tontos. Hoxe a prensa estima en perto de 1000 os esforzados e produtivos traballadores galaicos que ficarán na rua.

Son insaciables. ¿cómo se poden plantexar recortes cando están a medrar como ningunha otra factoría? ¿Cómo se pode afirmar que hai que seguir reducindo custos e ao tempo seguir pedindo as administracións subvencións diretas e indirectas cas que engaden un auténtico pastón na conta de resultados? ¿Cómo xustificar agora a sua demanda reiterada de infraestruturas singulares como o CTAG de Porriño ou dos plans de formación de traballadores?. Non lles chega. Teñen que gañar máis, máis e máis, e pode que ante tal perpectiva bote gargalladas de satisfacción

Morte

2008-01-14T14:47:00.000-08:00

Os telómeros son a parte terminal do ADN dun cromosoma e teñen unha función estrutural, esto é, non codifican ningunha proteína, non son un xene. Sirven para darlle estabilidade os cromosomas e, dacordo cunha sólida teoría sobre o envellecemento, están implicadas -alén de enfermidades como o cancro- na división celular e no tempo de vida das estirpes celulares.

En esencia esta teoría sostén que os telómeros actúan como contadores do número de divisons celulares xa que, lonxe de duplicarse co resto do ADN, van menguando en cada división, de xeito que tal desgaste fai inestable o cromosoma e a célula vólvese incapaz de duplicarse e morre. A consecuencia de tal proceso é que a morte da célula está programada dende o inicio do seu funcionamento. Este tipo de morte chámase apoptosis.

Pero en realidade, mesmo a nivel molecular e celular, a morte é máis complexa e as causas son moi variadas. As células poden morrer tamén por necrose se existe un axente externo que causa un dano ou de fame, por falta de enerxía se a mitocondría non traballa axeitadamente.

Así pois, unha simplificación tolerable do devandito sería afirmar que a apoptósis inducida polo acortamento dos telómeros é o que se chama morir de vello.

Pero a complexidade dota os sistemas que a posúen de novas propriedades. Cando esa célula da que estou a falar forma parte doutras superestruturas, órganos, organismos, individuos, a apoptosis non é mais que a faisca que prende a mecha dunha auténtica explosión de reacciones en cadea que, ao cabo, descríbese moitas veces como fallo ou colapso multiorgánico.

E nada máis.

A morte, pois, maila toda a sua complexidade (e ainda estamos lonxe de comprenderla axeitadamente) pode ser abarcada con un pensamento racional e co método científico.

A semana pasada estiven lonxe do blog por mor da morte do meu sogro. Sei que era correspondido no aprecio que lle tiña. E estou certo que él se revolvería contra moitos dos benintencioados ánimos que aludindo a sua transcendencia tiven que ouvir para aliviar a ferida da sua ausencia. A sua filla sí o fixo afirmandolles rotundamente os animadores que despois da morte o único que queda é o recordo.

Eu estou dacordo

[A pintura, chea de vida, é de Francois Xabier Fabre (1766- 1837) ainda que, paradóxicamente, titúlase Morte]

Túnez II

2008-01-02T02:55:00.000-08:00

Adoitábamos ir comer a esta cafeta que se atopaba perto da Facultade. Non pensedes que se podía comer de todo. A comida era esencialmente europea ainda que tamén había algunhas especialidades locais como uns briks deliciosos coma estos. Son unha especie de empanadilla de masa moi fina de trigo con ovo atún ou polo dentro.

O que no probei desta volta foui a Harissa, unha pasta feita de guindilla ca que condimentan moitos platos, xa que da outra vez estivera postrado 4 días por mor dela.

Pero do que máis gostei foi do burgul, que é trigo cocido enteiro non en fariña. Acompaña a carne de cordeiro e ten un proceso laborioso de precocción e secado antes de poderse cociñar.

xa estou de volta

2007-12-31T01:19:00.000-08:00

Xa volvín, e veño encantado. A viaxe foi certamente interesante. Por outra banda nada que que non agardara, pois xa tiña estado alí e coñecía ben a amabilidade e o agarimo co que aquelas xentes acollen os amigos. Xa irei contando polo miudo en novos post. Hoxe tan só unhas estampas do pais.

A que antecede a estas liñas é un clásico: o solpor no deserto. Por certo ese día iba unha friaxe insoportable. O deserto é un ecosistema ben curioso. A pesares do seu nome existe unha manchea de vida nel nun equilibrio tremendamente feble. Preocupoume ver como a agricultura tradicional sostible baseada na surxencia espontánea de oasis nas aldeas destas terras está a ser substituída por outra -con vocación industrial- que está a explotar agua fósil que tiran de profundidades de máis de 1500 metros para regar a manta palmeirais para a roducción de dátiles. A auga, que se atopa a uns 60ºC, non xurde espontáneamente dos pozos e ten que ser bombeada e seguidamente enfriada para poder utilizarse. Velaí un palmeiral:

Ainda que está a impactar ainda máis a actividade turística. Os hotéis medran coma cogumelos nas zonas turísticas. Eu contei 4 en construcción tan só na cidade de Touzeur. Obviamente todos de luxo e con piscina. Pode que estedes a pensar en semellante exemplo de insostibilidade. Pois iso non é nada. O paroxismo da tolemia turística é un campo de gol de golf en medio do deserto. Sí, sí, en medio e medio do deserto!!!

Por certo, para os que teñadaes cativos na casa, mirade o que atopei:

meme

2007-12-15T02:56:00.000-08:00

Convida Lula a amosar o currunchiño de traballo. Occam está nestes momentos a piques de sair de viaxe (de traballo, claro) cara Túnez e deixoume encargada de atender os seus asuntos nestes días. Eu acepto gustosa e mesmo atrévome a sair na foto, ainda que agora estou un pouco cansa.

Teño que advertir que non todolos ordenatas son de Occam. El non da para tanto, coitado. É que tamén a muller e a filla deixáronme cadansúa máquina.

Se queredes algo non dubidedes en escribir.

Eu gostaría de ver como é o curruncho de Rayuela, Ana bande e Ruibal.

Guau, Guau (Bicos)

Nuca

Ébola

2007-12-09T06:49:00.000-08:00

Soa "Bedy" na radio dun Toyota Land Cruiser mentras vai amodo por esta rúa de Bundibugyo. Deixa tras del unha nube de po dourado e uns nenos bailando os ritmos da rumba de Kanda Bongo Man. Porque, ainda que esteamos en Uganda, o Congo está a carreira dun can e probablemente os pais deses nenos sexan refuxiados dos excesos de Kabila.

Hoxe hai menos animación na vila. Non é o bule bule ao que están afeitos os veciños. Hoxe son máis os que se achegan ao centro de saúde rural “Busaru Health Centre”. Pero esta vez non é por malaria, polio, cólera, disentería ou calqueira outra enfermidade intestinal. Se achegan con medo e morbo por saber se é certo o que din. Seica hai tres traballadores sanitarios entre os dezaseis mortos dos 51 casos sospeitosos de estaren contaxiados co virus do ébola. Un filovirus como o da foto.

O Ministerio de Saúde de Uganda confirmou a semana pasada o medo que levaba dende principio do mes de novembro paseándose por todo o Distrito. Tiveron que vir técnicos da OMS e do Centro para o Control e a Prevención de Enfermidades (CDC, Atlanta, EE.UU.) a confirmar a peor das novas.

Din que a morte por ébola é horrorosa en medio de terribles hemorraxias internas, o contaxio é fácil por contacto direto con líquidos corporais infectados como o sangue, a saliva, o sudor, os ouriños ou os vómitos; e a mortalidade -case segura- soe superar ao 90% dos infectados. Por iso termina caindo o persoal sanitario que relaxa a precaución.

Africa, crisol do sufrimento.

27 cabodano

2007-12-08T13:05:00.000-08:00

Tal día coma hoxe hai 27 anos asasinaron a John Lennon. Todo un icono dunha época e unha referencia para varias xeracións.

Deixo eiquí uns versos de "imagine" e o video.

Nothing to kill or die for
And no religion too
Imagine all the people
Living life in peace..

Ciencia para nenos

2007-12-06T02:21:00.000-08:00

Recentemente Portorrosa escribía no seu blog un post crítico acerca da programación televisiva. Pero de cando en vez se atopan pérolas.

Veño de enterarme que hai un programa de divulgación científica para nenos na televisión. Chámase Leonart e ainda que non o vin nunca por mor do horario, si estiven a fedellar pola sua web que ten moi boa pinta tanto polos contidos coma pola presentación.

Vou tentar de velo algún día destes para xulgar con máis criterio a proposta televisiva.

Eu de ciencias ti de letras

2007-12-04T16:10:00.001-08:00

Andiven ausente estes días por mor do peche do exercicio económico arranxando as finanzas do laboratorio executando compras e ramitando facturas. Tamén me levou moito tempo preparar un par de presentacións e discursos por encargo para outros tantos actos que protagonizaban altos e requintados dignatarios das administracións autonómica e estatal. Finalmente andiven ensarillado en rematar de escribir un traballo que tiña que enviar a publicar nun restixioso xornal científico.

Ou sexa, que menos andar a enredar no laboratorio fixen de todo, pero principalmente escribir, escribir e escribir. Pero han de saber todos que para min non é estrana esta actividade, pois sempre tiven para min que eu era -polo meu traballo- un home de letras (ainda que fose unha autodefinición que incomodaba a moitos compañeiros das "humanidades").

Cando estudaba o bacharelato os estudantes tiñan máis querencia polas materias nas que as matemáticas non estaban presentes. Iso se reflectía na nota media de cada asignatura que situaba as matemáticas e a física coma os osos máis duros de roer. Así que, daquela, eran máis os compañeiros decantábanse máis por facer un bacharelato de "letras puras" que de "ciencias puras". Como se pode imaxinar fácilmente era prácticamente imposible conciliar a adversión de uns polas materias que os outros amaban.

Hoxendía parece que as cousas mudaron pero non del todo para ben. leo na Voz de hoxe:

Los alumnos gallegos suspenden en matemáticas y comprensión lectora aunque aprueban en ciencias

Ainda que congratúlome de que por fin neste país pareza ter o xérmolo dunha sociedade que poida ter unha boa cultura científica, estou fráncamente decepcionado xa que non parece que millorar nunha dirección a costa de perder en outra sexa para estar orgulloso da evolución do noso sistema educativo.

Voltando ao inicio, vaticino que malos científicos van sair desa xeración se non son capaces de ler e escribir correctamente. E por suposto tamén a inversa.

"Love is in the air" (para Arumes)

2007-11-22T13:22:00.000-08:00

Hoxe tiñabamos que limpar o cartucho de ultrafiltración. Cando cheguei o laboratorio Sabela e Lidia estaban a rifar:

-pois dígoche que isto ainda cheira a salgado
-pois eu limpieinas ben.

Tiven que terciar: -nenas o sal non ule, pero verdadeiramente isto arrecende ou peixe ou a chirla de algunha-. Riron

Evolutivamente o olfato pasa por ser un sentido primitivo. As neuronas olfativas teñen extranas propiedades: son quen de reproducirse, son as únicas expostas o mundo exterior de xeito directo, están nun entorno -o nariz- hostil e ateigado de bacterias sen infectarse. O fino olfato dos mamíferos débese a unha familia de máis de mil xenes un para cadanseu receptor olfativo distinto, especializado en detectar unha u outra molécula do entorno. O parecer os humanos na nosa evolución tivemos que inactivar máis da mitade destes xene para ter "sitio" para o sentido da vista e poder ver cores.

Con todo segue a ser un sentido extremadamente sensible. Co olfato detectamos no ar as feromonas -mensaxeiros químicos da conducta sexual- en cantidades de décimas de miligramo por tonelada. Os mamíferos empregamos os ouriños para enviar ao ambiente estas molélulas que xogan un importante papel na organización das sociedades animales, incluida a humana.

Noutra volta tentarei de desenvolver con exemplos este papel social do nariz e as feromonas. Hoxe quero chamar a atención sobre unha observación que fixo Arumes recentemente nun post: Trátase dunhas esencias con olor a vaxina de muller. A empresa que as vende sostén que con elas o placer está garantido. Polo exposto con anterioridade eu, ainda que non as experimentei, acredito a veracidade desta publicidade.

Parece ser que hoxe máis ca nunca como dicía Paul Young, O Amor está no Ar.

O que sí é certo é que, ó cabo, Sabela e Lidia déronme a razón: o cartucho de ultrafiltración cheiraba a cona de muller.

células nai

2007-11-21T14:53:00.000-08:00

O que xa se albiscaba hai uns meses cando se conseguiu con células de ratos se recolle hoxe na maioría dos medios de comunicación: dous equipos foron capaces de obter células nai humanas sen embrións.

Qué vai dicir agora a iglesia e o seu coro mediático reaccionario que se opuñan vehementemente a investigación con células embrionarias? Acabóuselles o conto?

Pois parece que teremos que esperar para saber o que dicen. Na web da cope, hoxe non aparece tan transcendental nova

Condones con sabor a café

2007-11-18T16:10:00.000-08:00

leo na Voz:

«Uno de los problemas de los condones hoy en día es el olor que tienen», dice a Efe Andrew Piller, director de DKT en Etiopía. «Si solucionamos eso, conseguiremos que más gente los use», agrega.

Fico pampo. Non sabía que os etíopes fosen tan mirados para os olores

Dunya

2007-11-13T14:21:00.000-08:00

Estou abraiado. Veño de saber que no pasado septembro morreu Lamine Konte o autor da miña máis prezada canción de música africana: Dunya. Konté foi un dos máis grandes koristas do Senegal e achegou este instrumento de corda o gran público occidental, entre eles, eu.

Velaí na sua memoria unha escolma dos, o meu xuizo, cinco temas máis sobranceiros da música popular africana

1: Dunya de Laminé Konté (Senegal)

2: Makambo de Geoffrey Oryema (Uganda)

3: Bedy de Kanda Bongo Man (Zaire)

4: Danca ma mi criola de Tito Paris (Cabo Verde)

5: Yamoré de salif Feita e Cesaria Evora (Mali e Cabo Verde)

O Principio de Peter

2007-11-10T07:31:00.000-08:00

Un bo, boísimo amigo desafogouse o outro día conmigo. Sostiña que está farto de perder o tempo en comisións estériles. Di que hai catro estados da materia: sólido, líquido, gaseoso e reunido nunha comisión, e que él está continuamente no último deses estados.

….

Laurence Peter foi un pedagogo que no erótico ano do 69 publicou o seu libro The Peter Principle. Nel desenvolvía un feito reiteradamente observado: os postos de alta dirección son máis frecuentemente ocupados por incompetentes que os postos base.

Peter formulou o seu principio do seguinte modo: Nunca jerarquía, todo empregado tende a ascender ata o seu nivel de incompetencia. O mecanismo desta afirmación ten unha lóxica abraiante: Nas organización moi xerarquizadas existe unha carreira profesional na que os raballadores van ascendendo en función dos seus méritos. Se alguén destaca no seu posto será promocionado polo servicio de recursos humáns a un posto superior dende onde, se o segue a facer ben, ascenderá o seguinte nivel, e así sucesivamente ata que chegue a un posto para o que non está capacitado, e nese fracasará.

Alguén estará pensando que cando eso sucede o natural sería degradalo ata o nivel inmediatamente anterior onde desenpeñaba axeitadamente a súa función. Pero iso ráramente sucede xa que ninguén quere asumir a responsabilidade de haber promocionado a un incompetente.

O principio de Peter ten unha implicación pavorosa: canto máis alto sexa o nivel de incompetencia que alcance unha persoa máis graves serán as consecuencias das súas decisións erradas.

Dacordo co exposto, canto máis horizontal sexa unha organización, esto é, canto máis distribuido estea o poder e a toma de decisións máis fácil será obviar os funestos efeitos deste Principio. A cuestión, en consecuencia, é determinar se nas organizacións nas que participamos o poder está axeitadamente espallado.

A toma colexiada de decisións –por exemplo en comisións- constitúe un dos mellores procedementos para garantir o correcta control do poder, maila que lle pese o meu amigo.

Parabéns a Punset

2007-11-07T05:32:00.000-08:00

Hoxe os xornais recollen a nova que xa anunciara Punset no seu blog. Trátase da confirmación da continuidade en antena do programa Redes (mentado neste blog en varias ocasións) que nos últimos tempos estaba pendurado da "parrilla"de programación e a piques de caer dela.

É sen dúbida unha boa nova. Sería expléndidad si emitiran o programa a unha hora máis compatible coa vixilia

2007-11-04T15:41:00.000-08:00

A min o cine góstame moito. Supoño que debe ser resultado dunha aprendizaxe infantil xa que daquela miña nai traballaba de taquilleira no cine Ronsel en Vigo e eu pasaba unha boa parte do meu tempo de lecer entre a sala de máquinas, a de proxección, o ambigú e os "hall" enchidos de cadros das pelis. Só de cando en vez pódense ver filmes que non sexan de ficción, ben por escaseza dunha boa oferta, ben por falta de salas de proxección. Agora é unha desas oportunidades. Non podedes perdervos Tierra un documental da BBC realmente impresionante

O curioso do caso é que a peli está patrocinada, entre outros, por Iberdrola e Ford!!!

8

2007-10-31T10:51:00.000-07:00

1. A familia, nomeadamente a miña filla. Debe ser cousa do "xene egoista" que dicía Dawkins.

2. O hedonismo en todalas súas vertentes. En particular no sexo, máis tamén no teatro, na música, na literatura, no lecer, nos xogos, na troula...

3. A amizade. A conversa de vagar, a confidencia cómplice.

4. A natureza. En todolos seus sentidos e con todolos meus sentidos: contemplación, disfrute. Subir unha montaña, navegar co son do vento que esvara polo pano das velas, durmir co ronsel das estrelas.

5. O coñecemento. Esa inquietude por aprender algo todolos días, sentirse marabillado por esa descuberta inesperada. Aprenderlle a alguén eso que non imaxinaba.

6. Eu. Ver como cambio. Ser testemuña do meu propio progreso. Tentar de darlle un rumbo axeitado a miña vida. Ser recoñecido

7. A xustiza. Son especialmente sensible as inxustizas, sexan do tipo que sexan. E cada vez o son mais. As veces algúns feitos fánseme especialmente insopotables e sofro por elo. Resúltame reconfortante cando vexo que se fai xustiza

8. E por último O Futuro, estou certo que o máis máis importante da miña vida está ainda por vir.

Quen isto lea que siga a bola. Eu cumplín
Arumes,
Raiña

Beppe Grillo

2007-10-29T15:34:00.000-07:00

Beppe Grillo é un popular cómico e actor italiano que leva anos criticando de xeito afiado e contundente a corrupción de la clase política italiana. Tamén ten un blog que ten mais de 160.000 accesos mensuales, de xeito que segundo o blog de E. Dans ten más vistas e vistitas que moitos medios convencionais como La Stampa.

Estes días está a ser noticia porque no seu blog se anunciou que se está a preparar unha lei en Italia para controlar esta ferramenta de comunicación xa que, polo que se coñece, as autoridades non gostan moito da crítica anónima dos cidadáns. Os ecos desta nova chegaron tamén ata España e El País recolleu os detales de tan rocamboslesca iniciativa.

Os imaxinades que eiquí alguén propusexe algo parello? Cal sería a reacción?.

Forum Torino

2007-10-25T06:06:00.000-07:00

En resposta a Arumes:

Estes días ando por Italia. Estou a participar na Conferencia 2007 do Forum Euro Latinoamericano de Torino. Esta sendo unha experiencia realmente única compartendo discusiones y puntos de vista con colegas de un número enorme de países.

Tamén espero ter a experiencia única de ver a sindone, probablemente o maior fraude colectivo da egrexa católica na sua historia

darwin y política

2007-10-24T00:41:00.000-07:00

Onte no avión que me levaba a Madrid o azar sentoume a carón de Lopez Peña o presidente da zona franca de Vigo. A sorpresa foi que estaba a ler un libro inusual nunha persoa da súa condición e formación (ou a lo menos así mo pareceu): Deconstruyendo a Darwin "Los Enigmas de la Evolución a la Luz de la Nueva Genética" · SAMPEDRO, JAVIER. Estivemos a falar da evolución do creacionismo e de moitas máis temas de divulgación científica.

Foi una viaxe agradable e entretida. Noraboa a Peña pola elección das súas lecturas

Autobombo imbécil

2007-10-18T13:28:00.001-07:00

Non adoito a facer este tipo de post descalificatorios. Normalmente cando vexo unha imbecilidade paso dela mirando para outro lado cun sonriso entre benevolente e comprensivo da condición humán.

Pero nesta ocasión non poiden resistirme, é que xa chove sobre mollado. Non é a primeira vez que o protagonista da nova que hoxe publica o Faro e que podedes ver na foto sae na prensa con titulares por todolo alto, sen dúbida dictados por él a xornalistas ignorantes científicos ós que lles cola goles fabulosos. E é que ao tipo gostalle máis o autobombo que a un neno dun chupachups.

O artigo é unha escolma de medias -ou nen sequera- verdades nas que se presentan coma a quintaesencia da proteómica. Eu que coñezo ben ó grupo afirmo -presentando probas a quen o desexe- que tales afirmacións son parellas as que eu podería facer de min mesmo si dixera que son un experto programador informático tan só por manter este blog activo.

Pero para quen lea esto alleo a comunidade científica, debe saber que, especialmente no campo de traballo deses investigadores, os achádegos importantes publícanse en revistas como Nature ou Science. Se non se chega a esa calidade tampouco é moco de pavo acadar que publiquen as investigacións en calqueira das revistas que se ordean polo seu impacto no Science Citation Index (SCI).

Dende logo, e con todolos respetos a Real Academia Galega de Ciencias, a súa revista (que, por suposto, non se atopa na lista do SCI) cumpre outra misión, e non é un instrumento de difusión entre a comunidade científica internacional de investigacións de vangarda.

Así pois, que lle concedan a calquera un premio por publicar un artículo en tal revista non deixa de ser un mérito científico de moi, pero que moi, discutible relevancia. De feito, son eles os únicos que coñezo que utilizan ese medio para a difusión da sua laboura.

En fin, como decía a miña avoa: animaliños...

Redes e Punset

2007-10-16T15:59:00.001-07:00

O meu admiradísimo Punset no último programa de Redes tratou un dos meus temas preferidos: a relación entre a ciencia e a relixión. Destaco a entrevista que lle fixo a Atran e que se pode atopar en: http://www.rtve.es/tve/b/redes/semanal/prg445/entrevista.htm

PARA NO PERDÉRSELO

2007-10-15T08:51:00.000-07:00

18 OUTUBRO: RICARD GUERRERO FALA EN OURENSE SOBRE “ALIMENTOS, MICROBIOS E BIOTECNOLOXÍA. PERSPECTIVAS PARA O SÉCULO XXI”

O profesor Ricard Guerrero, catedrático de Microbioloxía da Universidade de Barcelona e Professor of Graduate Studies da University of Massachssets-Amherst, falará o xoves, día 18 de outubro, en Ourense sobre ALIMENTOS, MICROBIOS E BIOTECNOLOXÍA. PERSPECTIVAS PARA O SÉCULO XXI. O acto comenzará ás 19 horas e realizarase na Biblioteca Central do campus universitario, en As Lagoas-Ourense.

A conferencia forma parte do ciclo CULTURA CONCIENCIA, organizado polo Consello da Cultura Galega (CCG) e a Dirección Xeral de Investigación, Desenvolvemento e Innovación (INCITE) da Consellería de Innovación e Industria da Xunta de Galicia.

O Courel e o fin de As Fontiñas

2007-10-14T15:41:00.000-07:00

Hai uns vinte anos descubrin O Courel. Dende entón sempre que podo lle fago unha visita as súas aldeas, fragas, devesas, tesos, pontallas, ríos e ferreirias. E sempre termino parando a cear en As Fontiñas en Seoane.

Nesta ponte non poiden cumplir con tal tradición por mor da xubilación da súa patrona e cociñeira. É unha gravísima perda para os amantes da boa gastronomía de montaña. Xa non volveremos a deleitarnos con aquel corzo con castañas ou co plato de grelos con chourizo e lacón e, por suposto, castañas. A miña filla adoraba os ovos fritidos con unha fina puntilla e patacas. Todas as materias primas, xa o imaxinan, da casa.

Tampouco volveremos a acougar no ambente familiar, silencioso e repousado daquel salón donde comíamos servidos discreta e dilixententemente polos seus fillos.

O primeiro deles que coñecín foi Xesús Manuel Marcos López, por certo, Premio Merlín de Literatura Infantíl de Xerais que despois dun tempo alonxado volveu a Lugo capital o que lle permitía achegarse con frecuencia a botar unha man na casa.

Felicitacións pois a ela e ós seus fillos, e a todolos comensais condolencias

Campaña de seguridad vial en Portugal

2007-10-10T13:42:00.001-07:00

Eu ando en moto dende os 16 años e xa vin como quedaban na estrada algúns de aqueles rapaces. Magoa de non ter daquela o youtube nin videos ca imaxinación e chispa do que amoso. Penso que cando es novo estas formas de mensaxes teñen grande influencia

Por Fin!!!!

2007-10-04T15:32:00.000-07:00

Hoxe o Congreso aprobou definitivamente a Ley de Responsabilidad Ambiental. Ainda que podería ser manifestamente mellorable o máis salientable é que por fin se desterra o principio "quen contamina paga" polo de "que contamina repara ó seu estado orixinal houbera ou non culpa".

Para elo, a lei tamén prevé a obriga as empresas de constituir garantías financieiras. A ver si, tamén por fin, deste xeito deixamos de asumir cos impostos de todolos cidadáns as desfeitas dun poucos irresponsables

Mulleres na docencia

2007-10-02T15:31:00.000-07:00

Elaboro éste gráfico ca información extraida de dous informes:

1: "Estadística Básica de Personal al Servicio de las Universidades. Curso académico 2004-2005", elaborado polo Consejo de Coordinación Universitaria (CCU)

2: "Barómetro de la Internacional de la Educación sobre los Derechos Humanos y Sindicales en la Educación 2007" da Internacional de la Educación.

Penso que non paga a pena comentalo, pero non me resisto a aportar un dato máis: só un 13% dos cadeirádegos españois son mulleres

A linguaxe no laboratorio

2007-09-29T03:00:00.001-07:00

O meu compañeiro Pablo do que xa teño falado neste blog, envíame dende Arxentina onde está a traballar esta curiosa estampa.

Faime pensar que incluso na linguaxe científica, máis estandar e universal, atopamos diferencias que fan difícil o entendemento entre as dúas orillas do charco....

Viaxe a Marte

2007-09-27T15:16:00.000-07:00

Hoxe estiven en Compostela. Fun escoitar un seminario que impartía o meu amigo Antonio da Oregon State University. Falou de moitas cousas, a máis técnicas sobre as altas presións hidrostáticas, pero tamén tivo tempo para contarnos que anda esta tempada ensarillado cunha fase do proxecto da viaxe tripulada a Marte. Dixo que un dos retos dun viaxe que vai durar 10 anos entre ida é volta é qué facer cos alimentos da tripulación. Levalos dende a terra nin se plantexa, pero non porque poidan estragarse senon porque cada Kg de masa posto no espacio custa 100.000 dólares, o que representaría unha morea de cartos fabulosa alimentar os astronautas nesa expedición. Os alimentos hanse de fabricar na nave e todo tense que poder reciclar. Todo un reto, en efecto.

O rematar, continuamos a conversa da expedición espacial, pero diante dunhas cervexas e ca sua muller Azucena, unha sicóloga mexicana cun afiado sentido para hachar o cerne da deboura. Foi ela a que dixo: Credes que son tecnolóxicas as limitacións da viaxe, pero de feito é a falta de coñecemento sobre a condición humana o maior desafío que vai ter que superar a expedición. Alguén sabe como se van a comportar un fato de homes e mulleres convivindo -sexo incluido- durante 10 anos nun espazo físico non máis grande que un pequeno apartamento?

ecoedición

2007-09-24T16:10:00.000-07:00

Hoxe Zapatero dixo na ONU que íamos liderar a loita contra o cambio Climático. Noutra web leo sobre a ecoedición: paréceme interesante. Transcribo:

"La ecoedición consiste en editar una publicación minimizando los impactos medioambientales que se producen a lo largo de todo el proceso, desde el diseño hasta la distribución, teniendo en cuenta tanto las materias primas empleadas como el proceso de impresión, la gestión del stock, el embalaje utilizado para la distribución y la gestión de la distribución.

La ecoedición debe garantizar también unas condiciones laborales dignas de las personas que intervengan en la extracción de la materia prima y en la ejecución del contrato de edición."

O artigo completo en:

http://www.dosdoce.com/continguts/formacion/vistaSola_cas.php?ID=68

Alguén sabe se no mundo editorial en galego se plantexan estes problemas? ou ainda andamos ós biosbardos?

morte (e transcendencia)

2007-09-23T14:55:00.000-07:00

Hoxe fun pechar a casa onde vivía un que viña de morrer o venres. Coma ten por costume, a morte lle viu de sorpresa, a lo menos para él. Os obxetos todos atopábanse nun perfecto e medido desorde, as revistas, os medicamentos, a roupa, esperando a volta do seu dono.

Non lle tiña afectos particulares o difunto, pero ainda que así non fose, penso que podería volver a facer o encargo como o fixen, sen que me asaltara o máis pequeno chisco de pensamento transcendente. Era pura materia que formaba parte dun cadro, dun esceario, agora incompleto.

Feita a obriga, estiven a preguntar un pouco. Contaban que neste caso nunca foi más certo eso de que nacemos acompañados pero morir, morremos sos.

Emigración (morreu o rumán)

2007-09-19T08:32:00.000-07:00

A nova da morte do emigrante rumán que se prendeu lume deixame afundido nunha tremenda tristura e faime pensar sobre cómo pode suceder que se rompan todos os fíos da rede social e se chegue a este desenlace. Plantéxome unha pregunta concreta: Cómo non foi posible atopar 400 euros para a viaxe de volta e sí un periodista gráfico que testemuñara a desesperación deste home?

Eu tamén unha vez tiven que marchar e agora convivo con emigrantes. Dos que falo son de alto estanding, os teño no laboratorio. Veñen pagados con bolsas relativamente boas e intégranse nun entorno laboral requintado e altamente profesionalizado. Hai marroquinos, cubanos, tunecinos, arxentinos, brasileiros, franceses, mexicanos, portugueses. Todos diferentes, pero todos co mesmo sentimento de ser estranos nesta terra. Os máis voltarán máis cedo que tarde empurrados pola saudade dos que deixaron atrás. Algún ficará con nos para seguir, coma ata o de agora, traballando a reo.

Dinosaurios

2007-09-18T16:25:00.000-07:00

Onte o ceo no Peru se abriu para deixar paso a un meteorito que deixou un considerable burato duns 30 metros. Na Voz aparece, xunto ca foto do crater, o relato do medo que ten a xente a contaminación que se poidese producir.

O medo é irracional, e por iso incontrolable e soe ser consecuencia da ignorancia e o descoñecemento. A min danme medo as alturas, quero dicir, por exemplo, andar pendurado dun guindastre ou no borde dun tellado porque non estou afeito a tales malabarismos e ignoro cal é a resistencia do guindastre ou si as tellas esbaran moito. Chamorro, o meu constructor é un auténtico trapecista e da chimpos dun andamio o outro sen a maior dificultade. Coñece e xestiona o risco.

Cada vez son máis e máis sólidas as evidencias, especialmente do rexistro fósil, de que foi un meteorito que batiu no que agora é o golfo de México, a causa da misteriosa desaparición dos dinosaurios. A pesar delo, un grupo de creacionistas anda a dicir pola rede que home e dinosaurios conviviron harmónicamente na Terra.

Dame medo a osadía desta xente, porque ignoros seus límites.

A foto é da pata do dinosaurio de Riodeva (Teruel) que se atopa no parque de Dinópolis. Eu fun este verán e é altamente recomentable non só para os picariños

Conservapedia

2007-09-16T01:59:00.000-07:00

As veces é sorprendente como as ideas vanse entramando entre si levándote a descrubir outras que non podías nin imaxinar. Eu gosto moito de facer este exercicio co google. Onte a descuberta deixoume sen fala.

Estaba a preparar un post sobre unhas recentes declaracións do papa Ratzinger nas que sostén o creacionismo coma verdade científica e atopei a conservapedia. A conservapedia é unha enciclopedia aberta, ó estilo da wikipedia que xurdíu como alternativa de ésta ó considerar que as entradas que contiña eran anticritiáns e antiamericanas. Una dos principáis temas que desenvolve a conservapedia é o creacionismo e o diseño intelixente (alén da homosexualidade, o comunismo ou a teoría do Big Bang.

Teño intención investigar ata onde alcanza a influencia ideolóxica deste sitio fora dos EEUU, e de ler con calma os seus contidos. Estou preocupado pois semella que as ideas do diseño intelixente están a constituir os alicerces do ensino da bioloxía nos bacharelatos de moitos lugares do mundo.

Entre tanto, non me resisto a facervos partícipes da miña sorpresa.

al despertar: sexo o desayuno sano?

2007-09-13T15:28:00.000-07:00

Este é o titular de "La Voz" de hoxe. Eu a verdade nin me plantexo a dicotomía. Máis ainda cando se poden facer as dúas cousas a vez.

A enquisa que alimenta esta nova, conclue que os galegos somos máis de comer a esas horas, polo que, sendo optimistas, cabe supor -a enquisa non o di- que o folleteo o deixamos para a noite.

Non sei os amigos deste blog que preferncia teñen, pero si a queren compartir, por favor que sexa argumentadamente.

O cadro titúlase o desayuno

dieta mediterránea vs atlántica

2007-09-09T15:13:00.000-07:00

A noticia de El País faime pensar nas verdadeiras bondades da dieta mediterránea... ou serán bondades as da dieta atlántica?

incendios

2007-09-06T15:57:00.000-07:00

Velaiquí a campaña de concienciación que fixo que este verán non tiveramos que sufrir o lume

Adicado a Lula Fortune

2007-09-06T09:19:00.000-07:00

Obsérvese o sinal, noviña do trinque, que puxeron en pleno macizo central e onde indica o camiño para ir o pobo de Porto e non o peirao de Valdín, ó pé de Pena Trevinca, na provincia de Zamora onde a pertinaz seca non da nin para botar un colchon inflable

As veces facer os sináis sen coñecer os lugares ten estos riscos...

de volta de dar unha volta pola Galicia profunda

2007-09-05T02:49:00.000-07:00

Despois de un mes e medio de ausencia volto a este espacio onde as ideas e o pensamento quedan retidos en forma de verbas escritas para que se poida discutir sobre elas.

O verán da pa moito. non hai máis que ver a fecunda lista de post nos blogues amigos. Eu teño unha manchea de cousas que contar. Pero para comenzar sirva esta imaxe captada por min mesmo nunha estrada por terras de Trives.

Escollina porque estiven a pensar si será certo os que din que no verán aumentan enormemente os contactos sexuais favorecidos pola húmida combinación de calor, brevedade das roupas e festa rachada.

Se cadra teñen razón. Na foto podedes comprobar ata qué extremo chega a procacidade e ó explícito da natureza das xentes da montaña Galega.

morreu Fontanarosa

2007-07-22T08:59:00.000-07:00

Eran as sete da mañán cando unha azafata coa sua estudiada e artificial amabilidade ofreceume El País. Estaba a ollalo distraidamente cado vin a nova da Morte de Fontanarosa. O meu admirado humorista que soubo plasmar en literatura dun xeito afiado a nosa condición humán cun soriso nos beizos. Seica estaba enfermo da terrible ELA (esclerosis lateral amiotrófica). É unha enfermidade especialmente cruel da que agora non quero falar.

Ainda non puiden conectarme con Pablo polo messenger porque ata o luns non irá polo laboratorio. Él está agora alí, xa vai para un ano, en Rosario, a patria chica de Fontanarosa. De seguro que ten cousas que contar como consecuencia desta nova.

Xa vos contarei

viaxe no tempo

2007-07-13T05:48:00.000-07:00

Levo todos estes días ausente. Quero decir do blog porque ainda non collín as vacacións. Acontence que, por unha banda ando a rematar unha chea de cousiñas para pasar un agosto tranquilo, e por outra que agora estou a vivir na praia onde non teño nin sequera teléfono.

Onte fun a unha axencia a procura dun xeito para chegar a Teruel onde teño que dar un curso de verán a semana que ven. É certamente difícil facelo en transporte público. Na axencia había unha morea de xente a mercar viaxes fabulosos, exóticos e, a maioría, con todo (¿?) incluido.

Mentras agardaba din por pensar na posibilidade -predita na teoría de Einstein- de viaxar no tempo. É esta unha idea engaiolante a que non foi allea a literatura e o cine. Imaxinei que nas axencias habería unhas cabinas dotadas cun terbello que permitiría facer estas viaxes e pensei onde gostaría de ir, de qué feito histórico gostaría de ser espectador. Teño varios

É ti a qué feito histórico quererías viaxar?

Os obispos atacan de novo

2007-06-28T14:11:00.000-07:00

Os obispos seguen coma moscas cojoneras a darlle a turra ó governo. Agora co asunto da asignatura de educación para a cidadanía.

Pero digo eu se é que non poderán adicarse o seu e deixar as cousas da terra os seglares.

Seica deberíamos reivindicar que na asignatura de relixión os alumnos fixeran prácticas. Algo así como participar nun milagre dirixido polo profesor. Haxo que estaría ben. Ó máis puro estilo Harry Potter.

Emprego para ilustrar este post unha imaxe dun vidro que supoño se atopa nalgunha egrexa parroquial de Nova Yorke onde os curas están a facer un intenso apostolado entre os máis cativos.

colesterol

2007-06-27T16:09:00.000-07:00

Ando un tanto inquedo estes días pois de novo volvo a ter o colesterol alto. Terei que voltar o sacrificio da dieta desengrasada (tamén no sentido portugués da verba) ainda que, se non me engano, desta volta non vou poder zafarme da prescripción dunha pilula.

Polo de agora non me apetece andar a comer eses alimentos que veñen anunciados como posuidores de propriedades funcionais diversas, moitas delas, precisamente, contra o colesterol.

A miña negativa non é caprichosa. Responde a qué, polo de agora, as alegacións funcionais que fan as empresas dos seus productos non teñen por que estar sostidas por estudos científicos contrastables e desenvolvidos ad hoc para eses casos. Así que poden estar a vender fume.

Esta situación vai mudar pronto ca nova lexislación comunitaria, e xa se albiscan na publicidade algúns productos que refiren a tales tipos de investigacións.

Se cadra pode que os consumidores esteamos no futuro verdadeiramente protexidos contra o colesterol e contra o fraude, que tamén esto último fai muito dano ó corazón

Humoristas cachondos ou imbéciles do cu(ra)

2007-06-19T14:08:00.001-07:00

Hoxa a nova da SER non ten desperdicio:

El Vaticano presenta sus diez mandamientos para la seguridad vial

Santiguarse antes de comenzar el viaje, rezar el rosario y no proferir insultos, entre las principales recomendaciones

Definitivamente con esta xente é imposible calquer divulgación da ciencia, da racionalidade ou do máis mínimo senso común.

Pd. o mellor iste do vídeo é o mesmo cura que dixo o do tráfico

2007-06-19T14:01:00.000-07:00

Escudos gorilas

2007-06-18T16:18:00.000-07:00

A República Democrática do Congo é un pais tan inmenso como a inestabilidade e guerra na que está sumido case que dende a súa independencia. De cando en vez sae nas primeiras páxinas dos medios occidentáis cando o conflicto pode ameazar o noso way of life. Hai uns meses polo explotación do coltan, un mineral do que o Congo ten o 80% das reservas mundiais e que se emprega para obter tántalo que é indispensable na industria electrónica; pero antes foi noticia sobranceira polo ébola.

Hoxe veño de coñecer que, sabedores do valor que para occidente teñen os gorilas de montaña que alí habitan (gracias o asasinato de Fossey e a sua encarnación por Sigourney Weaverno filme gorilas na néboa), os guerreiros mai mai os fixeron reféns e ameazan con matalos si o exército congolés contininúa a perseguilos.

Parece ser que non tiveron tanto éxito medático como agora cando hai uns meses utilizaron como escudos humáns ós gardabosques que finalmente asasinaron.

[nunha das fotos -adiviñade cal- podedes ver a gedeón un caudillo katangués que chegou a ter un exército de 2000 nenos soldado]

Investimento en I+D+i

2007-06-13T15:59:00.000-07:00

China desbancará a la UE en I+D en sólo dos años. Este titular apareceu en El País de onte. A transcendencia da noticia pasou un chisco desapercibida un tanto por que xa se sabía, outro porque China está moi lonxe e as novas que chegan de alí semellan alleas ó noso transcurso cotiá. Pero a transcendencia é fabulosa. Esta máis que demostrado que os investimentos en I+d+i son os que garanten no mundo occidental o crecemento sostible a longo plazo e os únicos que van permitir manter un nivel de prosperidade nunha Europa na que a industria deslocalizase a esgalla sen a más mínima reflexión acerca da súa responsabilidade social. O goberno actual da Xunta de Galicia ten tomado moi en serio este factor de desenvolvemento e, precisamente nestes días, estamos a ver os primeiros pasos do PLAN INCITE. Esperemos que dea os froitos que del se agardan.

Levitación

2007-06-10T14:08:00.001-07:00

Por petición expresa de Chiquito de la H61

Cando neno eu levitaba, e lémbrome que o facía francamente ben. Foi unha propiedade que non sei como a collín, pero duroume pouco, só poiden levitar a gusto entre os cinco e os sete anos, e dende entón máncame esa sensación. Era fráncamente un pracer sentir o ascenso vertical, coma un Harrier, e despois voar, voar, voar, subindo e baixando, ollando a todos e a todo dende as alturas, descubrindo una nova perspectiva e tamén -con gran sorpresa porque pola miña estatura non o advertira cando estaba con pes no chan- que máis de un era careca. O único que lamentaba era que eu so controlaba o vo a vontade, pero non cando iste íase producir. Así, moitas veces que quería dar un rule polo aire non era quen de consegir nin despegar un chisco os tacóns da terra. Outras, pola contra mentras andaba distraido pola rua sentía como a ingravidez se apoderaba do meu corpo e comenzaba a flotar lixeiro coma un globo. Xúrovos que todo o relato e certo o cento por cen.

Hoxendía hai un mago, un tal Criss Angel, que ten no youtube unha manchea de videos onde levita. En alguno deles mesmo descubre un sinxelo truco de como facelo. Pero ainda así, a xente segue a creer que ten poderes increibles.

A combinación da maixia, os magos carismáticos e a credulidade da xente segue a ser letal para a racionalidade e sensibilización social da ciencia. Martin Gardner, un divulgador científico de primeiro nivel, escéptico e mago (ainda que muito menos coñecido polo gran público que o anterior xa que nin sae no youtube) empregou os seus coñecementos para desenmascarar moitos dos trucos da pseudociencia. Algún día falarei dalgún pasaxe da sua biografía.

Entre tanto eu sigo ca morriña de non volver a ter aquelas alucinacións sen necesidade inxerir ninguha sustancia.

Si lo haces, malo, y si no, peor

2007-06-05T15:15:00.001-07:00

Non adoito a ver moito a tele, menos as series e case nuca as americanas. Abúrrenme. Pero House é diferente. Representa un persoaxe que me engaiola pola mixtura expléndida de escepticismo e cinismo do seu perfil sicolóxico.

Un dos capítulos de hoxe -o que da título ó post- que presenta a dialéctica entre ciencia e relixión é realmente memorable.

Pd. Díxome unha nativa américana que a serie en versión orixinal é ainda millor porque o protagonista ten un acento británico que reforza a sua idiosincrasia

Makambo

2007-06-03T09:14:00.000-07:00

Geoffrey Oryema – Makambo

O máis profundo de África. Para escoitar cos ollos pechados

correo postal

2007-06-02T14:57:00.000-07:00

O libro viña da India. A sensación de atopar esto no buzón e abrilo non a experimentas por ftp

Unha nova editorial.

2007-06-01T16:17:00.000-07:00

Noraboa a Ramón Nuñez -a quen lle adiquei o primeiro post deste blog- porque agora presenta a súa nova aventura editorial e blogueira: lepourquoipas

Agardo que teña un manchea de éxitos

Desenvolvemento e Golf

2007-05-31T15:36:00.000-07:00

Sempre chamoume a atención ese deporte do paliño, e non o digo con admiración senon todolo contrario. Quero dicir que non acabo de ver a gracia de tal "deporte". Pero claro, teño que recoñecer que pode ser froito do meu descoñecemento a un mundo que me é totalmente alleo.

Pola contra, parece que a miña opinión non é compartida polos moitos golfistas -que non golfos- que enchen os 304 campos que existen na actualidade en España. Máis este dado non é o relevante. O verdadeiramente importante é a evolución do número de campos de golf nos últimos anos, e especialmente a súa concentración no sul da península alí onde máis déficit de auga existe. O medre expoñencial non parece que vaia ter fin nos próximos anos

A cuestión ainda complícase ainda máis se se ten en conta que dende hai tempo a moda consiste en asociar a cada campo unha urbanización de casiñas co seu pequeno xardín.

Seica ando trabucado e como din por Murcia é certo que é un motor de riqueza e desenvolvemento turístico.

Coma os que andan a urbanizar o litoral se enteren que por eiquí chove mais...

[O gráfico foi elaborado cos dados da propia Real federación de Golf de España]

Cervexa e viño fan bo o camiño

2007-05-29T15:37:00.000-07:00

Son un gran bebedor de cervexa. Quero dicir que bebo diariamente e gósto de empregala coma excusa dunha agradable tertulia vespertina nos bares (qué lugares tran gratos para conversar, que diría Urrutia). Séntame millor que o viño, non sei se é porque estou mais afeito a primeira ou por que no podo tomar unha cantidade equivalente do segundo sen experimentar unha desinhibición que non consigo lembrar ó día seguinte.

A cuestión é a contradicción na que vivo e o desacougo que me produce. Porque, como veño de dicir o corpo me pide cervexa pero a mente viño. O viño é unha bebida moito mais requintada. Forma parte de nos coma civilización. Estamos a coevolucionar con él dende hay miles de anos. Coma diría o meu bo amigo José Posada do viño o importante é a sua metafísica. Que a bo fé que a ten!

A cervexa coma hoxe a coñecemos ven de terras onde a uva non medra porque alí non hai sol abondo nin mornos invernos, ven do mesmo norte dos bárbaros de hai 2000 anos e dos civilizados pobos que hoxe, por mor do clima, non poden empregar coma nos prazas e rúas para a relación social é cidadán.

Dende hai uns anos os cerveceiros están a promover estudos para vencellar a cervexa e a saúde. Eu os coñecin en Vigo no 2001 ainda que xa levaban tempo traballando, e todolos anos fan unha campaña de prensa. A deste ano ten coma protagonista ó meu ídolo deportivo xuvenil: o médico Corbalán.

Seguirei os seus sabios consellos ca conciencia mais tranquila porque medro en saúde

[Foto: Estatuilla de una mujer fabricando cerveza. Mastaba de Meresanj. V Dinastía]

A Creu Roja perde o norte?

2007-05-27T06:20:00.000-07:00

Tiña preparado outro post para esta noite, pero cando distraidamente na cafetería lin no Atlántico de hoxe o artigo de Manuel Molares do Val, case que non puiden rematar o cortado. É unha inciciativa da Cruz Bermella catalana. Ó parecer teñen de xira a Carmen Cumbia presidenta das parteras de Cotacachi. A entrevista na Vanguardia non ten desperdizo.

Non acabo de comprender este xeito de mixturar churras con merinas: Qué terá que ver a mediciña natural baseada na fitoterapia con chamanismo supersticioso. Definitivamente non avanzamos.

emocións e transgresións

2007-05-26T09:21:00.000-07:00

Estes días nos blogs de Arume e Marcos Valcarcel ándase a discutir sobre las emocións que provocan os actos académicos e as herdanzas do maio do 68.

Un non moi coñecido lema daquela primaveira que dicia: “Un policía durme con cada un de nos: hai que eliminalo”, faime pensar que, pradóxicamente e en certo modo, só agora o chegaren ó mediodía vital, estou a conseguilo deixándome levar polas emocións as veces dionisíacamente as veces non.

Asasinos

2007-05-23T16:31:00.000-07:00

Lombroso foi un médico italiano que desenvolveu no século XIX unha delirante teoría -baseada en prexuicios carentes de calquer rigor metodolóxico e científico- na que se sostiña que o comportamento criminal tiña un fundamento xenético asociado a certos rasgos fenotípicos. Simplificando: si eras feo e pobre era moi probable que foras culpable. O problema é que estas ideas serviron de proba de cargo en moitas ocasións.

Nun estudio de hai uns anos se chegou a conclusión que existían un grupo de homicidas que non podían ser clasificados como sicóticos, paranoicos o sicóptas. Tratábase de persoas normais.

Pregúntome se chegaremos a explicar o proceso mental que leva a unha persoa absolutamente normal a matar a súa parella despois de decenas de anos de convivencia, de ter pasado e superado xuntos afogos, angustias, desvelos. Por qué, sen ter precedentes de violencia, o fan xusto cando xa se albisca o final desa súa congostra vital?

Dalgún xeito sería reconfortante para un cerebro racional que poidésemos atopar explicacións sinxelas coma as de Lombroso para tal irracionalidade.

As Cardenhas da Peneda e a realidade nacional

2007-05-21T15:34:00.000-07:00

Os enxeñeiros e arquitectectos coinciden en sinalar como un auténfico fito histórico o descubrimento do arco e, posteriormente, da cúpula. En ambolos dous casos a base estutural é a existencia dunha pedra chave sobre a que descansan as cárregas lateráis.

Esa larga ponte aproveitei para pasear pola Serra da Peneda, un dos mais sobranceiros Parques Nacionais do noso veciño Portugal que se atopa a un tiro de pedra (nunca millor dito) de Vigo. ainda que xa visitara o parque noutras ocasións, descubrin nesta as Cardenhas. Trátase dunha construcción moi primitiva que empregaban nas Brandas (pobos habitados de primaveira a outono) os pastores do lugar para alí levar o gando. As Cardeñas están feitas todas en pedra con planta cadrada cunha parte inferior destinada o gando e unha superior con entrada independente ós pastores. Pero o máis destacado delas é o teito que constitue una seudo cúpula circular feita tamén en pedra que non ten chave.

Na foto pódese ver unha delas que atopei nun dos escasos enderezos que existen na web onde se dí que son "anteriores a nossa nacionalidade". Chamoume a atención porque esta misma afirmación oubinna dos beizos de José o dono do acampamento e outros establecementos hosteleiros de Lamas de Mouro que pasa por ser un dos mellores coñecedores e promotores da comarca.

Lembroume todo elo a polémica que xurdiu hai un tempo ca publicación da proposta de estatuto do BNG na que, no seu preámbulo se dicía que "A chegada dos suevos consolidou o
marco político dun Reino de Galiza que, mediado o século VI, xa se aprezaba
constituído. Nos séculos XII e XIII os avatares políticos dividiron este espazo
galaico xurdindo Portugal".

Recordo tamén que un vello amigo, quero dicir xa xubiliado, falando disto recitoume uns ripios que empregaban eles cando rapaces para memorizar a lección:

Suevos, vándalos y alanos
como milanos rapaces,
se repartieron audaces
todo nuestro territorio.
Los vándalos, la oriental,
los alanos la occidental,
y a nosotros, menos mal,
que nos tocaron los suevos.

Canto custa un universitario?

2007-05-16T16:00:00.000-07:00

Veño de escoitar falar hai unhas horas a Ramón Leis, D.X. de Universidades. Na sua intervención fixo duas aportacións certamentamente interesantes: un dado e un desexo. O dado é que un estudiante universitario custa a Xunta de media 6000 euros ó ano, o que supón -o meu entender- un esforzo de investimento fabuloso para un país do noso tamaño. O desexo é que os titulados de hoxe contribúan, ali onde o azar os leve, a construcción deste país, devolvendo dalgún xeito o investimento que neles fixero os contribuintes.

Únome a este desexo. Esta xeración de hoxendía ten a obriga histórica, a formación e a capacidade suficiente para ser que ser a que saque ó país do tradicional e acomodaticio lugar de (sub)- desenvolvemento no que agora nos atopamos. Cada un dende o lugar e o posto que lle corresponda.

Os nosos nenos hoxe teñen que ter equí as oportunidades que non tivemos a nosa e anteriores xeneracións.

Que así sexa

biodiesel eiquí, fame alá

2007-05-15T14:42:00.000-07:00

Hai xa un tempo que neste país se está a falar, e polo número e presenza das novas nos xornais, semella que moito, de proxectos empresariais vencellados a enerxía, con especial fincapé nas renovables. Que si a eólica, que si a solar, que si todalas bios (biomasa, bioetanol e biodisel). O sector bule de actividade, e en Galicia parece que está a coallar consistentemente. Proba delo e que xa somos quen de organizar ferias -nada menos que internacionáis- coma a enernova que vaise celebrar dentro duns días en Vigo.

En termos xerais a min todo isto persoalmente dame moita satisfacción, máis ainda cando en algúns casos sobranceiros trátase de capital ou iniciativa propia de eiquí, cunha clara intención de artellar proxectos industriais nesta terra e non de ser meros investimentos oportunistas.

Hoxe coñecin un destes empresarios do biodiesel, un enxeñeiro novo cun proxecto ben concebido. Como pechamos axiña os negocios tivemos tempo abondo para falar de vagar e sin orde concreto, nun ton certamente cordial, dunha morea de temas relacionados co biodiesel. Nun momento eu rachei a armonía da conversa e espeteille, con certa ironía para non amola-lo innecesariamente, si non pensaba que co seu próspero negocio podía estar a contribuir a fame no mundo.

Fidel na súa estética exaxerada o dixo hai poucas semanas, pero ó nada sospeitoso Council on Foreign Relations a traverso da súa revista Foreign affaires o confirma: Botar man dos biocombustibles profundizará a fame no mundo. Encher un depósito dun utilitario (95 litros) con etanol puro precisa de mais de 200 quilos de millo, un volume de cereal que pode pode aportar as calorías para alimentar a unha persoa durante un mes.

A min todo isto non me deixa nada, pero que nada, tranquilo

Gary Cobre e os recursos non renovables

2007-05-14T14:26:00.000-07:00

Un post de Arume no que se amosa unha pérola fotográfica que ten por protagonista a Gary Cooper faime reflexionar sobre o cobre (Cu) e outros metais e recursos non renovables que xa están a escasear. O cobre coñécese dende o neolítico e, segundo a wikipedia, é tras o aceiro e o aluminio, o metal máis consumido no mundo.

Supoño que un lector avispado xa se decatou da falla de rigor na linguaxe da wikipedia, xa que o aceiro é básicamente unha mixtura -unha aleación- dun metal: o ferro, cun non metal: o carbono. Cando se trata de fabricar o aceiro inoxidable e imprescindible engadir a mixtura anterior o níquel (Ni) , e si o que se lle adciona é volframio (W) -metal que fixo moitos ricos por estas terras en tempos da pasada guerra mundial- obtense o aceiro rápido.

Pois ben, dende que as economías da India e a China están a medrar a taxas de dous díxitos anuais o precio do Ni disparouse reflectindo non só unha maior demanda sinon tamén a sua escaseza. Os imaxinades un mundo sen aceiro inoxidable? Lamentablemente a procura de novos xacimentos mineiros deste metal está a provocar auténticas catástrofes medioambientáis e humanas en países do terceiro mundo.

A cuestión é pois, tal e como plantexaba Asimov de canto tempo dispoñenos como civilización tecnolóxica ata chegar o colapso ben sexa por falta de recursos non renovables ou por falta de governabilidade alí donde a xente está a ser explotada dun xeito insostible.

Pero non se equivoque o lector que non é este un post apocalíptico ó gusto dos documentais -cheos de razón- de Gore (Al, quero dicir). De ser algo é mais ben un post cínico pois mentras todo isto está a acontecer o certo é que, tal e como indica Arume os gabinetes de comunicación teñen ocupada a nosa atención en problemas moito máis próximos e comprensibles por nos que, indefectiblemente imos esquecer dentro de catro anos

O Xiróscopo e o campionato do mundo de bicicleta de montaña

2007-05-12T16:06:00.000-07:00

Hoxe fumos, a miña filla e mais eu a ver un cacho do campionato do mundo de bicicleta de montaña que se está a celebrar, non sin forte polémica por mor do uso do monte, en Fragoselo, parroquia de Coruxo, eiquí en Vigo. Os ciclitas baixaban dando chimpos dunha forma que arrepiaba velos, e ainda que algún caía a meirande parte deles chegaban a meta acariñados polos ánimos do público.

Na foto podedes ver o derradeiro chimpo xusto antes de atravesar a pancarta final.

Ei de decir que boa parte do éxito destes rapaces débese o efecto xiroscópico que descubriu en 1852 Foucault, o do péndulo (por certo que o último instalado en Galicia atópase na Facultade de Ciencias de Ourense e foi construido polo profesor Cabrerizo físico e inventor da Universidade de Granada).

Supoño que tal efecto sería o responsable tamén do prodixio que lle acontecía o protagonista dunha historia que me contou o meu amigo F.S. hai tempo e que trataba dun home que coñecera na sua infancia alá en Vilanova. Ó parecer tiña aquel home tal querencia polos bares e polo viño que neles servíase que case que todolos días saía deles bébedo, pero nun estado tal que non se tiña de pe e caía ó chan nada mais sair a beirarúa. Os amigos que sabían da sua falta de equilibrio nestas circunstancias, montábanlo axiña na bicicleta da que, milagrosamente, non caía, de tal sorte que so así conseguía chegar todolos día a sua casa.

T solar en Galicia

2007-05-11T16:32:00.000-07:00

Decátome agora que a velocidade ca que adoitaba conducir aquel AX de segunda man albiscaba, ainda que de aquela non éramos quen de imaxinalo, unha vertixinosa carreira profesional. O ronsel de éxitos empresariais que o meu amigo Juan Laso leva acadado complétase agora voltando ó seu Ourense para construir nada menos que unha planta de paneis solares fotovoltaicos que, segundo a prensa especializada, vai ser un referente a nivel mundial por empregar unha nova tecnoloxía baseada no uso do silicio amorfo, mais abundante e barato que o cristalino.

Estiven onte na presentación que fixo da empresa que dirixe, T solar, no edificio Miralles do campus vigués e, o rematar, falamos un chisco de cando éramos máis novos e do proxecto que agora lle ocupa. Confesoume que a piques estiveron de instalar a planta en Asturias, onde por mor dos fondos mineiros, hai mais axudas para empresas coma a sua e que tamén tiveran presións políticas para ubicarse en terras da meseta.

Pero finalmente grazas a un feliz entente da Xunta cas caixas de aforros este proxecto estratéxico para Galiza verá o sol -nunca mellor dito estivo- nos terreos da Tecnópole ourensá.

Non ten discusión que esta empresa que xa manifestou que a mellora da sua competitividade dependerá en gran medida do I+D+i que esperemos que faga cas nosas universidades, vainos poñer no mapa tecnolóxico nun sector, o das enerxías renovables, onde Galicia ven sendo pioneira -non sempre tan desexadamente- dende que comenzaron a instalarse os primeiros pantanos na primeira mitade do século pasado.

A de hoxe é unha boa nova para Galicia e para a ciencia e, por suposto, tamén para min.

Benvida

2007-05-11T09:25:00.000-07:00

Nesta primeira entrada vou reproducir un artigo no que o meu admirado Ramón Nuñez Centella, excelente divulgador científico, escéptico de pro e artífice dun dos mellores proxectos museísticos que temos en Galicia: os museos científicos da Coruña, fala da figura de Guillerme de Occam, inspirador do nome e intención deste blogue.

Espero que sexa do voso interés.

__________________________________

La razón, exclusivamente humana

Guillermo de Occam sostuvo que del mismo modo que debía existir una separación entre el poder papal y el temporal, también debían disociarse fe y razón.
Guillermo de Occam promovió una nueva forma de entender la ciencia al proponer que la mejor hipótesis es la que hace uso de menos postulados

El también llamado Principio de parsimonia (en el sentido de moderación) o de economía, que es una de las herramientas más potentes y eficaces de la ciencia, fue difundido por Guillermo de Occam a comienzos del siglo XIV. Su enunciado habitual expresa (en latín) que "non sunt multiplicanda entia praeter necessitatem" aconsejando reducir al mínimo el número de motivos y objetos –en general, de entes- a los que tenemos que recurrir para justificar algo. También implica que en el conjunto de teorías ofrecidas para explicar un hecho hemos de preferir, en general, la más simple. Esta idea había sido expuesta ya por Durand de Saint-Pourcain, un dominico filósofo y teólogo fallecido en 1332, y también se encuentra enunciada en la obra del franciscano Duns Scoto (1266-1308), probable profesor de Occam.

Tijeras conceptuales para diseccionar el pensamiento

Pero fue Guillermo de Occam, el prototipo de filósofo libre en el siglo XIV, quien mencionó y utilizó continuamente esa "navaja" o "tijera" en sus disecciones del pensamiento, para eliminar lo que era considerado redundante o superfluo. En su obra encontramos la idea enunciada de varias formas, por ejemplo, cuando en los comentarios a las Sentencias de Pedro Lombardo (1095-1160), afirma: "Nunquam ponenda est pluralitas sine necessitate" (No debe suponerse una pluralidad sin motivo). También en la expresión "Frustra fit per plura quod potest fieri per pauciora" (Es vano hacer con mucho lo que puede hacerse con menos), o bien "Quando propositio verificatur pro
rebus, si duae res sufficiunt ad eius veritatem, superfluum est ponere tertiam", lo que quiere decir que cuando una afirmación puede ser verdadera por dos razones, y estas son suficientes, es superfluo suponer una tercera. (Y, digo yo: ¿habrá sido innecesario este tercer enunciado?).

El concepto de asociar sencillez con verdad no era nuevo en el siglo XIV. De hecho se encuentra ya en la Física del gran pensador Aristóteles, pero Occam lo utiliza, por ejemplo, para reinterpretar las ideas de causalidad del filósofo estagirita, afirmando que no se puede justificar una causa universal por simple acumulación de casos individuales.

La idea que conocemos por navaja de Occam continúa resultando útil para la ciencia en el análisis de las observaciones y en la presentación de los resultados. Por ejemplo, la utilizamos para medir la calidad de las teorías y se suele hacer mención a ella al recordar a un investigador que debe escoger la hipótesis más simple de las posibles.

El problema, en ocasiones, es definir qué es la sencillez

Pero la admiración de lo sencillo también tiene sus críticas. Se dice, por ejemplo, que aunque esa idea es fácilmente aceptada, resulta difícil hacer una definición operacional de lo que entendemos por sencillez, o decir cómo se mide ésta, y más aún el saber si existe una relación entre lo que consideramos sencillo y la bondad, la probabilidad, la utilidad o -quizás, sobre todo- la verdad. Se suele atribuir, entre otros, al físico Wolfgang Pauli una frase, nacida de jornadas de infructuoso trabajo buscando la Gran Unificación, que puede resumir de manera algo cínica todas las objeciones a Guillermo de Occam: "lo que Dios ha separado, que no lo una el hombre."

En cualquier caso, la navaja de Occam es una herramienta, y como tal se ha demostrado útil para la ciencia; no es un concepto del mundo, y por tanto no es necesario suponer que el cosmos es sencillo, aunque a la hora de razonar lo prefiramos así antes que pensar que es complejo.

Como ejemplo de aplicaciones de la navaja de Occam en la historia de la ciencia suelen citarse las victorias de la sencilla teoría de Nicolás Copérnico (1473-1543) sobre las complicadas trayectorias de los planetas requeridas por el modelo geocéntrico, o de la síntesis de Newton, capaz de explicar con las mismas leyes los movimientos en la tierra y en los cielos.

Frente a la fe, propuso una teoría crítica y escéptica

Guillermo de Occam abrió un camino, llamémosle "moderno", al conocimiento, en contraposición a las "antiguas" vías del benedictino Tomás de Aquino (1225-1274) y Duns Scoto. Nos ofreció, en general, una filosofía crítica y escéptica ("no se llega a la certeza con la razón, sino con la fe") que,
revisando a Aristóteles y en contra de ciertas doctrinas oficiales, justificaba un positivismo lógico, una ciencia nueva que se basaba no en lo que las cosas "son" sino en lo que conocemos y sabemos de ellas, y un método.

El nombre de la rosa

La novela de Umberto Eco describe perfectamente este ambiente religioso, político y filosófico de Europa a principios del siglo XIV. La investigación del religioso Guillermo de Baskerville (Sean Connery) transcurre en 1327, cuando Guillermo de Occam estaba encarcelado en Aviñón.

Al finalizar el capítulo de "Vísperas" del primer día, Guillermo le confiesa a Adso su convencimiento de que, más que ser víctima de un horrible crimen, Adelmo se suicidó, justificando su conclusión al reafirmar que es "menos oneroso para nuestra mente pensar que Adelmo (...) se arrojó sponte sua por el parapeto de la muralla (...)". Cuando Adso pregunta por qué aquella solución es menos "onerosa", Guillermo le dice: "no conviene multiplicar las explicaciones y las causas mientras no haya estricta necesidad".

Occam había usado su "navaja" para poner en clara duda -por innecesario- el concepto de causa eficiente, pues no implicaba, según él, nada más que una regularidad. Baskerville adopta este punto de vista en la novela, hacia el final de la hora "Nona" del tercer día donde tras citar a "mi amigo
Guillermo de Occam" plantea que "si sólo es correcta la intuición de lo individual, entonces será difícil demostrar que el mismo tipo de causas tienen el mismo tipo de efectos", y más adelante completa la idea nominalista: "no hablo de cosas, sino de proposiciones sobre las cosas. En verdad, la ciencia se ocupa de las proposiciones y de sus términos, y los términos indican cosas iguales. (...) Tengo que creer que mi proposición funciona porque así me lo ha demostrado la experiencia, pero para creerlo tendría que suponer la existencia de unas leyes universales de las que, sin embargo, no puedo hablar, porque ya la idea de (...) un orden dado de las cosas, entrañaría el sometimiento de Dios a las mismas, pero Dios (...), si lo quisiese, con un solo acto de su voluntad podría hacer que el mundo fuese distinto".

El doctor invencible, un iniciador venerable

William Ockham (Guillermo de Occam) nació hacia el 1285 en Ockham, al sur de Londres. Poco sabemos sobre su infancia, pero parece que era muy joven cuando ingresó en el convento londinense de la Orden Franciscana. Sus primeros estudios se centraron en la Lógica, tras lo cual fue ordenado
subdiácono en el 1306, y en 1310 comenzó, en Oxford, los habituales de Teología, siendo según se cree discípulo de Duns Scoto.

Entre el 1317 y 1319 dio clases -en Oxford y también en París- sobre las Sentencias de Pedro Lombardo (s. XII), que eran el texto oficial de Teología en todas las universidades y sus comentarios provocaron la crítica de varios teólogos de Oxford. Ello motivó que dejara la universidad sin el título de Teología, siendo calificado de "inceptor" (principiante) en la terminología usada en aquella universidad. Continuó sus estudios en conventos.

Sus obras más destacadas, como la Logica maior o la Ordinatio (Comentarios a los IV libros de Sentencias de Pedro Lombardo) son anteriores a 1324, y de ese año data su principal obra en la Física: Quaestiones in octo libros physicorum.

Al ser denunciado por haber cometido "56 errores" según John Lutterell, ex rector de Oxford, en 1324 el papa Juan XXII le llamó de Inglaterra a Aviñón; allí se abrió un proceso contra él y permaneció retenido en el convento hasta que se escapó la noche del 26 de mayo de 1328, siendo excomulgado a los 10 días de su fuga. No fue la acusación de Lutterell lo que provocó esa excomunión, sino su postura sobre el grado de pobreza que debían practicar los religiosos, enconado tema de debate por entonces en la Orden Franciscana y en toda la Iglesia.

Su situación se complicó aún más al unirse a los franciscanos "espirituales" y tomó partido por el emperador Luis IV de Baviera en el enfrentamiento entre éste, que ya había sido excomulgado en 1324, y el Papa, a quien Occam llegó a tratar de herético y antipapa, tras estudiar ciertas afirmaciones suyas en bulas sobre la pobreza. A partir de 1329 vivió en el convento franciscano de Múnich, ciudad-corte del emperador.

La muerte de Juan XXII en 1334 no significó su reconciliación con la Iglesia. En Múnich ya no escribió obras de Filosofía, sino que dirigió su atención a cuestiones de Lógica, Política, Teología práctica y divulgación, además de las imprescindibles diatribas con los Papas sucesivos, a quienes
acusó con implacable rigor teológico, pero sin caer en el insulto personal.

Durante tiempo se creyó que Occam había fallecido en la epidemia de la peste negra en 1349, mientras que otras fuentes señalaban 1347. Hoy, aunque se da por segura la fecha del 10 de abril, no se sabe el año. Fue en 1349 o 1350 cuando expiró el que fue calificado en su tiempo como Venerabilis inceptor y Doctor invincibilis.

[Nota] *El presente artículo de Ramón Núñez apareció publicado en la Revista Muy Interesante de diciembre del 2002.

_______________________________________

Tomado de: http://digital.el-esceptico.org/leer.php?autor=393&id=1670&tema=11